YÜKSEK AHŞAP YAPILARDA YANGIN GÜVENLİĞİNE YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Betül Yaygır
Danışman: Ezgi Korkmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:En eski yapı malzemelerinden biri olan ahşapla inşa edilen yapılar tarih boyunca deprem dirençli kent dokularının oluşmasında önemli bir rol oynamıştır. Fakat zaman içinde hızla artan nüfus ve ahşabın yangın karşısındaki olumsuz performansı gibi faktörler nedeniyle ahşap yapılar yerini hızlı üretime ve düşük maliyete sahip yüksek betonarme yapılara bırakmıştır. 21. yüzyıl ile birlikte artan çevresel problemler ahşaba yönelik ilginin tekrar artmasına neden olmuş ve ahşap yapım teknolojisindeki gelişmeler yüksek ahşap yapıların inşa edilmesine olanak sağlamıştır. Bu durum yüksek ahşap yapıların yangın karşısındaki davranışı hakkında yürütülen çalışmalara da hız kazandırmıştır. Uluslararası çalışmalarda ahşap yapıların yangın güvenlikli tasarımı için gerek uygulama yöntemlerinde gerek yapısal ahşapta yeni öneriler geliştirilmekte ve test edilmektedir. Bu çalışmalar onay gördüğü takdirde elde edilen sonuçlar standart, kod ve yönetmelik gibi mevzuatlara yansıtılmaktadır. Yüksek ahşap yapılarda yangın güvenlikli tasarımın istenilen düzeyde sağlanabilmesi için mevzuatlarda belirtilen gereklilikler tasarımcılar tarafından doğru bir şekilde yorumlanmalıdır. Bunun için mimarların ve projedeki diğer paydaşların bir araya gelerek karşılıklı danışma yoluyla organize bir şekilde çalışması gerekmektedir. Mevzuatların yorumlamasında karışıklık olmaması için projedeki tüm tasarım kriterlerinin adım adım ilerleyen bir sistem içerisinde ele alınmasının mimarlar ve konu ile ilgili çalışan diğer paydaşlar açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışmada sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm açısından önemli bir malzeme olan ahşapla inşa edilecek yüksek ahşap yapıların zaman içindeki gelişimi ve yangın güvenliği ile ilgili uluslararası yapılmış olan çalışmalar literatür taraması yöntemiyle araştırılmıştır. Beraberinde bu çalışmalar sonucunda elde edilen bilgilerin yangın mevzuatlarına olan etkisi incelenmiştir. Konu açısından önemli görülen ulusal ve uluslararası yangın mevzuatları karşılaştırılarak yüksek ahşap yapılarda pasif yangın güvenlik önlemlerinin nasıl ve ne kapsamda ele alındığı belirlenmiştir. Son olarak çalışma kapsamında elde edilen tüm veriler tasarımcılara ve araştırmacılara rehber olması amacıyla belirli sistem içerisinde ele alınmış ve yüksek ahşap yapılarda mimari yangın güvenliğinin sağlanmasına ilişkin durumsallık yaklaşımı bağlamında bir model önerisi sunulmuştur.