Kalsiyum sülfat dihidrat kristalizasyonuna fosfonik asit içerikli polimerlerin etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞRI ŞENOL ERDEMİR

Danışman: Özlem DOĞAN AYDENİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kristalizasyon ve kabuk oluşturan mineraller birçok proses için önemli problemlerdir. Kalsiyum sülfat dihidrat (jips) yağ ve gaz üretiminde, su soğutma sistemlerinde, hidrometalürjik proseslerde en çok istenmeyen kabuktur. Katkı maddeleri bu proseslerde kabuk oluşturan tuzların formasyonunu ve tortulaşmasını engellerler.Bu çalışmada, 30 C'de sulu çözeltilerdeki kalsiyum sülfat dihidratın kendiliğinden kristalizasyonunda katkı maddelerinin etkileri incelenmiştir. Farklı asit içeriğine sahip vinilfosfonik asit?4-vinilimidazol (VPA-co-4VIm) kopolimerleri ve farklı karboksilat içeriğine sahip karboksimetil inülin (CMI) biyopolimerleri katkı maddeleri olarak kullanılmıştır. Ayrıca çözelti aşırı doygunluğunun kalsiyum sülfat dihidrat kristalizasyonuna etkisi incelenmiştir. Kristalizasyon hızı kristallenen çözeltinin iletkenlik değerinin ölçülmesi ile belirlenmiştir. Kullanılan katkı maddelerinin kristalizasyonu engelleme derecesi gecikme zamanındaki artış ve kristalizasyon hızındaki azalma olarak ölçülmüştür. Kristalizasyon reaksiyonları Langmuir adsorpsiyon modeli ile açıklanmıştır. Kristaller elektron tarama mikroskobu (SEM) ve titreşim spektroskopisi (FT-IR) yardımı ile karakterize edilmiştir.Kullanılan katkı maddelerinin kalsiyum sülfat dihidrat kristal oluşumunda geciktirici etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Kalsiyum sülfat dihidrat kristalizasyonunda, polimer yapısının, polimer konsantrasyonunun, polimer asit ve karboksilat içeriğinin ve çözelti aşırı doygunluğunun etkili parametreler olduğu gözlenmiştir.