Avrupa Birliği Göç Politikasının Güvenlikleştirilmesinin Sınır Güvenliği Politikalarına Yansımaları:Türkiye ve Yunanistan Örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fak., Siyaset Bili.ve Uluslararası ilişk.Böl., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Çılga Altunbaş

Danışman: Fulya Memişoğlu Zaimoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Göç ve güvenlik ilişkisi, 1990'lı yıllardan itibaren pek çok araştırmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu bağlamda Kopenhag Okulu tarafından ortaya konulan güvenlikleştirme teorisi göç ve güvenlik ilişkisini açıklamak için kullanılmıştır. Güvenlikleştirme teorisine göre, güvenlik inşa edilen bir kavramdır ve belirli bir durumu veya konuyu güvenlik sorunu olarak tanımlama sürecini ifade etmektedir. Güvenlikleştirme sürecinde bir konu veya durum güvenlik tehdidi olarak sunulur ve buna göre politika ve stratejiler belirlenir. Söz edimi ile inşa edilen güvenlik tehdidi devlet ve toplum düzeyinde kabul edildiğinde, güvenlikleştirilen konu üzerinde kontrolü artırmak hedeflenir. Dolayısıyla tehdide karşı olağanüstü önlemlerin öne çıktığı bir dinamik ortaya çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, Avrupa Birliği (AB) göç politikasının güvenlikleştirilmesinin sınır güvenliğine etkilerinin Türkiye ve Yunanistan üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Tezde AB'deki siyasi elitlerin söylemleri değerlendirilerek ve derinlemesine mülakatlarla veri toplanmıştır. Eleştirel perspektifte siyasi elitlerin söylemleri değerlendirilerek elde edinilen bulgular, AB'de söz edimi ile göçün güvenlik sorunu olarak ele aldığını ve bu bağlamda göçe karşı alınan tedbirlerin kaçınılmaz bir durum olarak gösterdiğine işaret etmektedir. Çalışmada, Türkiye ve Yunanistan'nın sınır güvenliğinde aldığı tedbirlerin AB'de göçün güvenlikleştirilmesi ile ilişkisi incelenmiş olup, bu ülkelerde sınır güvenliğinin AB'nin güvenlikleştirme eğilimine göre şekil aldığı tespit edilmiştir. Türkiye ve Yunanistan'da sınırlarda yetkililerle gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlardan edinilen bilgiler de bu durumu desteklemektedir. Her iki ülkede de sınırlarda görevli katılımcıların göçe karşı alınan tedbirler konusunda ortak fikirlere sahip olduğu ve benzer güvenlik odaklı uygulamalara sıcak baktığı ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede, AB'de göçün güvenlikleştirilmesiyle göç olgusunun araçsallaştırıldığı ve AB'nin göçle birlikte karşılaşılacağı düşünülen güvenlik sorunlarını Türkiye ve Yunanistan'daki sınır güvenliğindeki gelişmelerle önlemeye çalıştığı sonucuna varılmıştır. Çalışmanın bulguları her iki ülkede de sınır güvenliği alanında benzer uygulamaların AB'nin güvenliğini sağlamaya dayalı politikalarla ilişkili olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği Göç Politikası, Güvenlikleştirme, Sınır Güvenliği, Türkiye ve Yunanistan