Kentsel tasarım yarışmalarında yaşanabilirlik ölçütlerinin kent meydanı yarışma şartnameleri özelinde irdelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DAMLA METİN

Danışman: Cemal Cenk Hamamcıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kentsel tasarım yarışmaları, kısıtlı sürelerde çok sayıda özgün ve yaratıcı tasarım alternatifinin üretildiği, tartışıldığı ve en iyi alternatifin seçilerek uygulamaya dönük değerlendirmelerin yapıldığı platformlardır. Yarışma süreçlerinin iyi yönetilmesi, üretilecek tasarım alternatiflerinin yaşanabilir kentsel mekânlar sunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışması, kentsel tasarım yarışma şartnamelerinin yaşanabilir kentsel mekânlar tasarlanması için yarışmacının pusulası olması gerektiği; ülkemizde açılan yarışma şartnamelerinin ise bu görevi yerine getiremediği düşüncesinden yola çıkılarak hazırlanmıştır. 2010-2017 yılları arasında açılmış olan kentsel tasarım yarışmalarından sayıca üstünlük gösteren kent meydanı konusundaki dokuz adet yarışma şartnamesi yaşanabilirlik ölçütleri bağlamında değerlendirilmiş; şartnamelerin bu konudaki eksikleri ortaya konmuştur. Ardından şartnamelerde en çok önem verilen yaşanabilirlik ölçütlerinden olan erişilebilirlik ve ulaşım ilişkilerinin, Afyonkarahisar Cumhuriyet Meydanı yarışma şartnamesinde ele alınış biçimi ve bu durumun yarışmayı kazanan projeye yansımaları incelenmiştir. Yapılan incelemeler şartnamelerin tasarım ölçütleriyle ilgili eksikleri ve yönlendirmelerinin tasarlanan projelere direkt olarak yansıdığını göstermiştir. Yarışma şartnamelerinin içeriğinin kalitesi ile tasarım alternatiflerinin kalitesinin doğru orantılı olduğu ortaya konmuştur. Tez çalışmasının sonuç bölümünde, tasarım dünyası için pratik bir üretim süreci olan kentsel tasarım yarışmalarının şartnamelerini ve dolayısıyla tasarım alternatiflerini iyileştirmek için önerilerde bulunulmuştur.