Okul öncesi dönemde çocuğu olan annelerin ebeveynlik stresi, iş-aile çatışması, algılanan sosyal destek ile evlilik uyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE NUR ATEŞOĞLU

Danışman: Seher Merve Erus

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, okul öncesi dönemde çocuğu olan evli ve çalışan annelerin evlilik uyumları ve algıladıkları sosyal destek ile ebeveynlik stresleri arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracılık rolünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında annenin yaşı, annenin eğitim düzeyi, annenin haftalık çalışma süresi, eşin yaşı, eşin eğitim düzeyi, eşin haftalık çalışma süresi, evlilik süresi, çocuk sayısı, çocuğun yaşı, çocuğun cinsiyeti, çocuğun okula gitme durumu değişkenlerine göre annelerin ebeveynlik streslerinde anlamlı farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmaya 2-6 yaş arasında çocuğu olan evli ve çalışan 305 anne katılmıştır. Araştırmada, "Kişisel Bilgi Formu", ''Anne Baba Stres Ölçeği'', ''Yenilenmiş Çift Uyumu Ölçeği'', ''Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'' ve ''İş-Aile Çatışması Ölçeği'' kullanılmıştır. Annelerin ebeveynlik stresi düzeylerinin annenin yaşı, eşin yaşı, çocuk sayısı, çocuğun cinsiyeti, çocuğun okula gitme durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılığı olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi; annenin eğitim düzeyi, annenin haftalık çalışma süresi, eşin eğitim düzeyi, eşin haftalık çalışma süresi, evlilik süresi, çocuğun yaşı değişkenlerine göre anlamlı farklılığı olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Annelerin evlilik uyumları ve algıladıkları sosyal destek ile ebeveynlik stresleri arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracılık rolünü belirlemek amacıyla AMOS paket programında yapısal eşitlik modeli (YEM) ve bootstrap yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda annelerin ebeveynlik streslerinde, annenin yaşı, annenin eğitim düzeyi, annenin haftalık çalışma süresi, eşin yaşı, eşin eğitim düzeyi, evlilik süresi ve çocuğun cinsiyeti değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılık bulunmamıştır. Eşin haftalık çalışma süresi, çocuk sayısı, çocuğun yaşı ve çocuğun okula gitme durumu değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. YEM ve bootstrap yöntemi sonucunda annelerin evlilik uyumları ve algıladıkları sosyal destek ile ebeveynlik stresleri arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracılık rolü olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, alanyazın ve araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ebeveynlik Stresi, Evlilik Uyumu, Algılanan Sosyal Destek, İş-Aile Çatışması