Türkiye'de şiddete maruz kalan kadınların resmi yardım arama davranışlarını engelleyen faktörlerin çok değişkenli istatistik ve bulanık dematel yöntemler kullanılarak incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULKADİR KESKİN
Danışman: Filiz Karaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kadına yönelik şiddet tüm toplumları olumsuz etkileyen önemli bir sosyolojik sorundur. Kadına yönelik şiddet dünya çapında yaygın olmasına rağmen şiddete maruz kalan kadınların yardım arama davranışları oranı çok düşüktür. Bu çalışmada Türkiye'de şiddete maruz kalan kadınların resmi yardım arama davranışlarını etkileyen sosyodemografik, sosyoekonomik, kültürel ve bireysel faktörler incelenmiştir. Araştırma kapsamında kullanılan ikincil veriler, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun 2008 ve 2014 yıllarında gerçekleştirdiği kadına yönelik aile içi şiddet araştırmalarından elde edilmiştir. Bazı kültürel ve bireysel faktörlerin kadınların yardım arama davranışına etkisini değerlendirebilmek için birincil veriler Bulanık DEMATEL yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlara göre şiddete maruz kalan kadınların eğitim düzeyi arttıkça resmi yollardan yardım arama davranışı da artmaktadır. Ayrıca, kişisel geliri olan kadınların, olmayanlara göre resmi yardım arama olasılıkları daha yüksektir ve yaşanılan sosyokültürel bölgenin gelişimi, şiddete maruz kalan kadınların resmi yardım arama davranışlarını etkilemektedir. 2008-2014 yılları arasında Türkiye'de kadın haklarına ilişkin yasal düzenlemelerin resmi yardım arama davranışını olumlu etkilediği görülmüştür. Kadınların yardım arama davranışını etkileyen en önemli faktörün toplumsal damgalanma, ikinci önemli faktörün ailenin dağılma korkusu ve çocukları düşünme olduğu belirlenmiştir. Bu iki sonuç Türkiye'de kültürel normların kadınların yardım arama davranışları üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Son olarak 2014 yılında şiddete maruz kalan kadınların resmi yardım arama davranışları 2008 yılına göre önemli ölçüde artmıştır. Ancak bu artışın yeterli düzeyde olmadığını kesin bir ifadeyle söylemek mümkündür.