Poliazometin esaslı ilaç taşıyıcı sistem geliştirilmesi ve sitotoksik etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Moleküler Biyoloji Ve Genetik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NERMİN SALİHA TOPUZOĞULLARI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Banu Mansuroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Biyobozunur polimerler, ilaç salım sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılan temel bileşenlerden birisi haline gelmiştir. Özellikle poliester yapılı biyobozunur polimerler bu alanda en çok kullanılan polimer sınıfıdır. Ancak, pH gibi çevresel etmenlere bağlı olarak ilaç salımının gerektiği durumlarda farklı polimerlerin kullanımı ve geliştirilmesi gerekmektedir. Poli(azometin) yapılı polimerler, omurgalarında bulunan tekrarlayan Schiff bazı gruplarından dolayı asidik pH değerlerinde monomerlerine ayrışabilmektedir. Bu durum poliazometinleri pH'a duyarlı ilaç salım sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılabilecek bir polimer haline getirmektedir. Bu çalışmada, antikarsinojenik, immünomodülatör, antiinflamatuvar, antioksidan özellikleri olan kafeik asit fenetil ester (CAPE) salımı için poli(azometin) esaslı miseller geliştirilmiştir. Bir poliazometin-PEG blok kopolimerinden sentezlenen bu miseller, pH'a duyarlı biyolojik olarak parçalanabilir doğası nedeniyle ilaç salım sistemlerinde önemli bir potansiyel göstermektedir. SEM ile karakterizasyon, ortalama çapı 135,5 nm olan küresel miselleri ortaya çıkarmıştır. Misellerin ilaç salım davranışı fizyolojik (pH 7.2) ve lizozomal (pH 5.0) pH seviyelerinde incelenmiştir. Bulgular CAPE'nin miselden pH'a duyarlı olarak salındığını göstermiştir. 24 saatlik salım çalışması gerçekleştirildiğinde, CAPE'nin miselden pH 7.2'de sadece %2.14'ü salınırken, pH 5.0'de %38.8'i salınmıştır. İnsan kaynaklı fibroblast hücreleri kullanılarak yapılan in vitro hücre canlılığı deneyleri, CAPE yüklü misellerin 48 saat sonra serbest CAPE ve boş misel ile karşılaştırıldığında minimal toksisite sergilediğini göstermiştir. Bu sonuçlar, poliazometin bazlı misellerin terapötik amaçlar için hedeflenmiş ilaç dağıtımı için etkili taşıyıcılar olarak potansiyelini göstermektedir.