Sosyal Etki Değerlendirmesi`nin Yokluğunda Bir Kentsel Dönüşüm Uygulamasının Kırılganlıklarını Okumak
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Sehir Bölge Plan.Böl, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hediye Arı
Danışman: Mehmet Doruk Özügül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel dönüşümün tarihsel sürecine bakıldığında önceleri fiziksel çevre üzerinden tanımlanan kentsel dönüşüm kavramının zamanla sosyal etkileri de kapsar bir niteliğe ulaştığı görülmektedir. Ancak özellikle ulusal kentsel dönüşüm pratiğimizde sosyal konuların nasıl değerlendirileceğine ilişkin eksiklikler bulunmaktadır. Bununla beraber uluslararası gündemde kentsel dönüşümün sosyal boyutuna yönelik bir araç olarak Sosyal Etki Değerlendirmesi'nin yetkinliği giderek artmaktadır. Sosyal Etki Değerlendirmesi uluslararası literatürde önceleri yatırım projelerinin başarıya ulaşması amacıyla gerçekleştirilirken, günümüzde kentsel dönüşüm projelerinin performansını artırmak üzere uygulanmaktadır. Bu tezde iki temel hipotez ve ilişkili araştırma soruları doğrultusunda, kentsel dönüşüm ile Sosyal Etki Değerlendirmesi arasındaki bağı hem teorik hem de pratik olarak güçlendirmek ve ulusal kentsel dönüşüm pratiğimizde uygulanabilecek bir altlık elde etmek amaçlanmıştır. Kentsel dönüşümün sosyal boyutunun ve Sosyal Etki Değerlendirmesi'nin yapısal özellikleri analiz edilmiştir. Ulusal kentsel dönüşüm pratiğimizdeki başlıca olumsuz sosyal etkiler ekseninde Sosyal Etki Değerlendirmesi'ne ilişkin farklı ülke pratikleri, uluslararası rehberler ve akademik çalışmalar referans alınarak bir SED altlığı üretilmiştir. Mevcut kentsel dönüşüm ve katılımcı planlama anlayışımıza yönelik özellikleri barındıran ve SED'nin yokluğunda gerçekleşen bir uzlaşma sürecinin başarısızlıklarını ortaya koyan bir örnek ile vaka çalışması gerçekleştirilmiştir. Sosyal Etki Değerlendirmesi'nin ulusal kentsel dönüşüm pratiğimizde yaygın etkiye sahip sorun başlıklarına yönelik çözüm önerilerini ve yöntem tariflerini barındığı görülmüştür. Sosyal Etki Değerlendirmesi başarılı bir kentsel dönüşüm için fırsatlar sunmakta; güçlü mekânsal ve sosyal yapıya ışık tutmaktadır.