Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM ÇARÇAK ERDEN
Danışman: Esra Küçükkılıç Özcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kent merkezlerinde hızlı nüfus artışı, plansız kentsel dönüşüm, küresel rekabet ve artan ihtiyaçlar yüksek katlı binaların sayısını artırmıştır. Bu yapıların yoğunlaştığı bölgelerde prestij, reklam rekabeti ve aydınlatma tasarımı konusundaki bilgi eksikliği; cephe aydınlatmalarında teknik açıdan yanlış uygulamaların yapılmasına neden olmaktadır. Kontrolsüz şekilde gerçekleştirilen LED tabanlı mimari aydınlatma ve LED ekran uygulamaları, ışık kirliliği yaratarak hem yapının yakın çevresini hem de kent silüetini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma kapsamında İstanbul'un başlıca Merkezi İş Alanı (MİA) haline gelen Büyükdere Caddesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Araştırma, cadde üzerinde yer alan Sapphire, İş Kuleleri ve Sabancı Center gibi yüksek yapıların cephe aydınlatmalarını ışık kirliliği açısından incelemektedir. Seçilen yapıların mevcut cephe aydınlatmaları ışıklılık ölçümleri ve fotoğraf analizleri ile değerlendirilmiş; yapılar yakın çevreleriyle birlikte DIALux Evo programında modellenerek yukarı yönlü ışık kaçışı ve komşu parsellere yayılan ışık açısından analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ilgili literatür ve standartlarla karşılaştırılmış, rahatsız edici ışığın azaltılmasına yönelik yeni aydınlatma düzeni önerileri geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, yüksek yapıların yoğun olduğu kentsel alanlarda cephe aydınlatmasına ilişkin sınırlayıcı ve düzenleyici ölçütler oluşturmak ve tasarım sürecine katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen analiz ve önerilerin aydınlatma tasarımcıları, mimarlar ve yerel yönetimler için yol gösterici olması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yüksek yapılar, Yapıyüzü aydınlatma, Cephe aydınlatma, LED Aydınlatma, Mimari aydınlatma, Işık kirliliği, Işıklılık ölçümü