Askeri gemilerde ana ve yardımcı makine elemanlarının yasam döngüsü analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ekrem Tamer
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Uğur Buğra ÇELEBİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüzyıllardır denize kıyısı olan ülkeler, ülke savunmaları maksadıyla askeri gemiler kullanmışlardır. Bu gemilerin üretimi ve idamesi; yapacağı görev, kullanılacağı deniz sahası, üzerinde bulunduracağı silah sistemi vs. bakımından karmaşıktır. Bu gemilerin yaşam döngüsü analizi için yayımlanmış uluslararası askeri kurallar incelendiğinde çok az sayıda NATO dokümanları ve raporları bulunmaktadır. Askeri gemiler, devletlerin uluslararası antlaşmalarla tespit etmiş olduğu kurallardan hep muaf tutulmuştur. Dünya deniz savaş filoları incelendiğinde, ticari gemiler kadar atık çıkarımı ve emisyon oluşumu gözlemlenmektedir. Bu da çevre kirliliğine ve enerji israfına, doğal kaynakların verimli kullanılmamasına neden olmaktadır. Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) modelinde geri dönüşüm ve yeniden kullanım metotları verimli bir şekilde kullanıldığında, gerek ülke ekonomilerine gerekse çevresel atıkların minimize edilmesine büyük katkı sağlanmaktadır. YDA, geminin geri dönüştürülebilir kısımlarının çevresel performans ve maliyet dengelerinin optimal şekilde sağlanmasına dayalı bütünsel bir sistematik olup etkili bir şekilde kullanıldığında büyük faydalar sağlayan bir analiz yöntemidir. Gemilerin yaşam döngüsünün çevreye olan etkilerinin yanında mali boyutu da oldukça önemli bir husustur. 30-40 yıllık ömürleri boyunca sayıca ve boyut olarak birçok endüstri alanından daha fazla atık/hurda malzeme kaynağı olan gemilerin söz konusu malzemeler nedeniyle çevreye ve ekonomiye zarar verebileceği benzer yaşam döngüsü analizi çalışmalar kapsamında ortaya konulmuştur. Bu durumun iyileştirilmesi çalışması kapsamında gemi kaynaklı atık/hurda malzemelerin geri dönüşümünün/yeniden kullanımının sağlanması küresel çevre değerlendirmesine kayda değer bir fayda sağlayacaktır. Bu çalışma kapsamında bir firkateynin ana ve yardımcı makinelerinin belirli parçalarının yaşam döngüsü analizi ele alınmıştır. Çalışma kapsamında, gemi personelinin ve tersane personelinin planlı bakım sistemi, arıza onarımları ve idame bakımları kapsamında gemide oluşan atık ve emisyonları ortaya koyacak jenerik bir model hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yaşam Döngüsü Analizi, Savaş Gemisi, Maliyet Analizi, Geri Dönüşüm, Gemi Kökenli Emisyonlar