AB İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKALARI BAĞLAMINDA BİSİKLETLİ ULAŞIMIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATIMA ZEHRA ZENGİN
Danışman: Esin Özlem Aktuğlu Aktan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sanayi devrimiyle artan tüketim karşısında, üretim için gerekli enerjinin yenilenemeyen enerji kaynakları kullanılarak sağlanması, sera gazı emisyonunun artmasına ivme kazandırmış ve yer kürenin sıcaklığının artmasına sebep olmuştur. Geçtiğimiz yüzyılda küresel sıcaklığın 1°C artması ile iklim değişikliği, buzulların erimesi, okyanusların asitlenmesi, yeraltı suyunun azalması, kuraklığın artması, orman yangınlarının artması, canlı biyolojik çeşitliliğinin azalması, ekosistemlerin bozulması, atmosferdeki karbondioksit seviyesinin artması gibi birçok probleme sebep olmaktadır. Avrupa Birliği (AB), iklim değişikliğinin yıkıcı sonuçlarına karşı mücadele ve uyum politikaları belirlemiş, belirlenen politika hedeflerine ulaşmak için izlenen rotada hem yatırım uygulayan hem de iş birliği yapılan ülkelerin hedeflerine ulaşması konusunda öncülük eden bir rehber konumuna gelmiştir. Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) üçüncü değerlendirme raporuna göre; antropojenik (insan kaynaklı) faaliyetler sonucu atmosfere salınan gazların sera gazı emisyonu oluşturmasında en fazla karbondioksit etkilidir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)'nın 2021 yılı sektöre göre karbondioksit salım verileri, ulaşım sektöründen kaynaklanan karbondioksit miktarının küresel sera gazı emisyonunun yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu göstermekte olup, ulaşım türlerine göre karbondioksit salımı incelendiğinde ise karayolu ulaşımının dörtte üç oran ile birinci sırada yer aldığı görülmektedir. Kent içi ulaşımda karayolunun sera gazı oluşumundaki etkileri göz önüne alındığında, ulaşımda fosil yakıtların kullanımını azaltmak, enerji verimliliğini artırmak, kaliteli bir yaşama alanı ve sağlıklı toplum için iklim dostu bir ulaşım türü olan bisikletli ulaşım ön plana çıkmaktadır. AB'nin sıfır karbon hedefi kapsamında, AB üyesi kentlerde kentsel hareketliliğin sağlanmasında öncü ulaşım tercihlerinden biri de bisikletli ulaşımdır. Bu kapsamda tezin amacı; AB üyesi ülkelerde bisikletli ulaşıma yönelik geliştirilen politikalar ile AB üyesi ülkelerden seçilen kent örneklerinde bisikletli ulaşımın kentsel ulaşım sistemindeki yerine ilişkin değerlendirmelerin yapılmasıdır. Tez çalışması kapsamında belirlenen kriterlere göre seçilen örnek kentlerde bisikletli ulaşımın kentsel ulaşım sistemine entegre edilmesinin amacı ve bu amaçlar doğrultusunda belirlenen stratejiler dolaylı deneyim olarak da adlandırılan karşılaştırma yöntemi ile irdelenerek, İstanbul kentinde iklim değişikliği politikaları bağlamında bisikletli ulaşımın kentsel ulaşım sistemine entegre edilmesi için izlenmesi gereken stratejiler belirlenmiştir. İstanbul kentinde iklim değişikliği süreci ve bisikletli ulaşım kriterleri uluslararası ve ulusal literatürden edinilen bulgular ile ilgili kurum ve kuruluşlardan edinilen veriler ışığında analiz edilerek, bisikletli ulaşımın entegre olduğu örnek kentler bağlamında karşılaştırmalı değerlendirme yapılarak bisikletli ulaşımın kentsel alanda geliştirilmesi için öneriler sunulmuştur.