Okul Yönetimine Katılıma İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELDA ERGEN
Danışman: Sevda Katıtaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eğitim kurumlarında karar alma ve uygulama süreçlerine öğretmenlerin katılımı, okulun demokratikleşmesi, kurum kültürünün gelişmesi ve eğitimde kalite artışı açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak öğretmenlerin okul yönetiminde ne ölçüde yer aldığı, bu sürece nasıl dâhil edildikleri ve hangi etkenlerin katılımı kolaylaştırdığı ya da engellediği konuları, eğitim yönetimi alanında üzerinde durulması gereken temel meseleler arasında yer almaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin okul yönetimine katılım durumlarını ve bu süreci etkileyen faktörleri incelemektir. Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji deseniyle yürütülen çalışmanın katılımcılarını, kartopu ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen farklı branş ve kademelerde görev yapan 25 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze ve çevrim içi yöntemlerle toplanmıştır. Görüşme sorularının hazırlanmasında alan uzmanlarının görüşlerinden yararlanılmış ve elde edilen veriler betimsel ve içerik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenler okul yönetimine katılımı; ortak karar alma, demokratik yönetim anlayışı, örgütsel bütünlük ve eğitimde kaliteyi artırma açısından değerli bulmaktadır. Bununla birlikte, katılımın mevcut durumunun sınırlı olduğu, öğretmen görüşlerinin çoğu zaman dikkate alınmadığı ve karar süreçlerinde yeterince yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada katılımı engelleyen faktörler bireysel (isteksizlik, bilgi ve beceri eksikliği), örgütsel (yönetici tutumu, iletişim eksikliği) ve sistemsel (merkezi yapı, kültürel ve toplumsal yapı) düzeylerde sınıflandırılmıştır. Katılımın artırılması için öğretmenler iş ortamının iyileştirilmesi, yetkilendirme olanaklarının artırılması, etkili iletişim kanallarının kurulması, mesleki gelişimi destekleyici programların yaygınlaştırılması ve katılımcı bir okul kültürünün oluşturulması yönünde önerilerde bulunmuştur. Araştırmada elde edilen bulgular, öğretmenlerin okul yönetimine etkin katılımının, sadece yönetsel süreçleri değil; aynı zamanda kurum içi dayanışmayı, eğitim kalitesini ve okulun bütünsel gelişimini doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulara göre hem uygulayıcılara hem de araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.