YONCA YAPRAĞINDAN FENİL ALANİN AMONYUM LİYAZ ENZİMİNİN İZOLASYONU VE KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yavuz Selim TOKSÖZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Emine Karakuş
Eş Danışman: Çiğdem Bilen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, Fenilalanin amonyum liyaz (PAL) enzimi, yüksek antioksidan özelliklere sahip kırmızı çiçekli yonca bitkisinin (Trifolium.pratense.L.) yapraklarından afinite kromatografisi yöntemi kullanılarak ilk kez saflaştırılmıştır. PAL enziminin kinetik özelliklerinin aydınlatılabilmesi amacıyla karakterizasyon çalışmaları yapılarak maksimum aktivite gösterdiği optimum koşullar belirlenmiştir. Buna göre; PAL aktivite tampon konsantrasyonu, pH seviyesi ve sıcaklık değerleri sırasıyla 0.1 M, 7 ve 25 ˚C olarak belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında, Fenilalanin amonyum liyaz (PAL) enzimi, yüksek antioksidan özelliklere sahip kırmızı çiçekli yonca bitkisinin (Trifolium.pratense.L.) yapraklarından afinite kromatografisi yöntemi kullanılarak ilk kez saflaştırılmıştır. PAL enziminin kinetik özelliklerinin aydınlatılabilmesi amacıyla karakterizasyon çalışmaları yapılarak maksimum aktivite gösterdiği optimum koşullar belirlenmiştir. Buna göre; PAL aktivite tampon konsantrasyonu, pH seviyesi ve sıcaklık değerleri sırasıyla 0,1 M, 7 ve 25 ˚C olarak belirlenmiştir. Enzimin L- fenilalanin (L-Phe) substratı için Vmax ve KM kinetik sabitleri, sırasıyla 0,97 EU ve 0,68 mM olarak belirlenmiştir. Bütün kinetik çalışmalar, spektrofotometrik olarak 283 nm dalga boyunda yapılmıştır. Afinite kromatografisi ile saflaştırılan PAL enziminin SDS-PAGE analiz sonucuna göre 45 kDa civarında belirgin ve tek bir bant oluşumu gözlenmiştir. Sefaroz-4B-L-tirozin-4-aminosinnamik asit (S-4B-TACA) çalışmamızda ilk kez sentezlenmiş ve afinite jeli olarak kullanılmıştır. PAL enzimi, S-4B-TACA jeli kullanılarak 19,4 saflaştırma katsayısı ile saflaştırılmıştır. Kırmızı yonca yapraklarından PAL enziminin afinite kromatografisi ile saflaştırılması ve S-4B-TACA afinite jelinin sentez çalışmalarına literatürde rastlanmamıştır. PAL enziminin yaklaşık beş hafta boyunca yüksek enzim aktivitesini koruyabilme yeteneği çok çeşitli endüstriyel uygulamalarda potansiyel kullanımına olanak sağlamaktadır. Ayrıca, bu sonuç kırmızı çiçekli yonca yaprağından izole edilen PAL (RCL-PAL) enzimlerinin çeşitli immobilizasyon ve biyosensör çalışmalarında kullanımını da desteklemektedir.