Üniversite yerleşkelerinin kent ile ilişkilerinin kurgulanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA ÖZYETGİN PÖSCHL
Danışman: Nilgün Çolpan Erkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel kamusal mekanlar günlük hayatta büyük bir yer kaplayan canlı bir mekanizmadır. Farklı sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik gruplardan bireyler bu mekanlarda bir araya gelerek kültürel, entelektüel ve ekonomik olarak birbiriyle etkileşmektedir. Kentsel politikalar tarafından şekillenen ve kullanıcıları üzerinde yarattıkları etki ile kimi zaman bu politikaları da biçimlendiren kentsel kamusal mekanlar kent içinde önemli bir yer taşımaktadır. Bu kapsamda bakılacak olunduğunda üniversite yerleşkeleri söz konusu mekanlara verilebilecek en iyi örneklerden biri olarak öne çıkmaktadır. Kent kimliğinin gelişiminde ve kentin tarihinde büyük etkilere sahip olan kent içi üniversite yerleşkeleri, gerek ev sahipliği yaptıkları kapalı ve açık mekanlar gerekse taşıdıkları simgesel özellikler nedeniyle çok boyutlu bir görev üstlenmektedir. Birbirinden farklı altyapılardan gelen öğrenci, akademik ve idari personel bu yerleşkelerde birleşerek bir bütün oluşturmaktadır. Bu bütün kent içinde yakın çevresinden başlayarak, ekonomik, entelektüel vb. açılardan kent genelini etkilemekte ve adeta kent halkını da kapsayan kentsel birer odak noktasına dönüşmektedir. Bu çalışma ülkemizdeki kent içi üniversite yerleşkesi tasarım ilkeleri, dünyada değişen yükseköğretim anlayışına bağlı yeni yaklaşımlar ve kentsel kamusal mekan olarak üniversite yerleşkelerinin kent içindeki yeri arasındaki ilişkiler üzerinden yola çıkılarak şekillenmiştir. İlk bölümde kavramlara dair farklı disiplinlerdeki çalışmalar incelenerek kuramsal bölümün temeli oluşturulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde kamusal mekan başlığı altında klasik kamusal mekan sınıflandırılmaları ve kamusal mekan olarak üniversiteler irdelenmiştir. Üçüncü bölüm kapsamında üniversite yerleşkelerinin kent ile olan ilişkileri ele alınarak kentsel kamusal açık mekan olarak kent içi üniversite yerleşkelerine değerlendirilmiştir. Yükseköğretim kurumlarına ev sahipliği yapan kent içi üniversite yerleşkeleri kentin akademik ve entelektüel gelişimde önemli bir etkiye sahiptir. Bu açıdan bakıldığında bu alanlar, yakın çevreleri ile olan sosyal etkileşimleri ve kullanıcılarının büyük ölçekte kent ile olan bağları sayesinde kent kimliğinde büyük bir yer kaplamaktadır. Tez kapsamında örnek alan olarak Kopenhag Ticaret Okulu'nun (CBS) yeni kent içi yerleşkesinin tasarımı için yapılan yarışmayı kazanan proje seçilmiştir. Proje kapsamında kent ile yakın bağlantı içinde olacak bir üniversite yerleşkesi tasarlanması amaçlanmıştır. Böylece seçilen CBS Projesi üzerinden dünyadaki yerleşke tasarımları hakkında çıkarımlar yapılmış ve çalışma alanı olan Yıldız Teknik Üniversitesi Yıldız Yerleşkesi incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı dünyadaki kent içi üniversite bölgelerine ait kentsel tasarım ölçütlerini inceleyerek bunların ülkemize uyarlanabilirliğinin incelenmesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi Yıldız Yerleşkesi için oluşturulan ölçütler doğrultusunda öneriler oluşturulmasıdır.