Transdermal Yamalarda Plastikleştirici Maddelerin Etkisinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Kimya Müh.Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasemin Acar

Danışman: Emel Akyol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Transdermal yamalar, içerisinde bulunan ilacı deri yoluyla vücuda ileten ve kontrollü bir salım yapılmasını sağlayan ilaç dağıtım sistemleridir. Çalışmada seçilen donepezil HCl ilaç etken maddesi Alzheimer hastalığının tedavisinde sıklıkla kullanılır. İlaçların oral yoldan gün içerisinde çoklu dozda alımı, yutma zorluğu, ilaç almayı unutma problemi gibi sebeplerden dolayı transdermal yamalar bu tür dezavantajlarda öne çıkabilir. Bu çalışmanın amacı Alzheimer hastalığına sahip bireylerin kullanımı kolay ve daha etkili bir sistem ile tedavisine katkıda bulunmaktır. PVP (polivinil pirolidon) ve HEC (hidroksietil selüloz) polimer bazlı filmlerde PEG 400 (polietilen glikol 400), propilen glikol, gliserol ve hindistan cevizi yağı plastikleştirici katkıları yapılarak esneklik kazandırma, geçirgenliği arttırarak ilaç salımını kolaylaştırmanın sağlanması istenmiştir. Bu çalışmada farklı plastifiyan maddeler kullanılarak hazırlanan yamaların etkinliği araştırılmıştır. Ayrıca, UV/Vis (Ultraviyole/Visible) spektroskopisi, SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu), FT-IR (Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi) ve Zetasizer ile salım etkinliği, bağ yapısı, partikül boyut analizi ve stabilitesi karakterize edilmiştir. Sıfırıncı derece, birinci derece, Higuchi ve Korsmeyer-Peppas kinetik modelleri kullanılarak salım profilleri belirlenmiştir. Ayrıca modeller arasında en uygunu olarak seçilen Korsmeyer-Peppas modeli için salım kinetik değerleri bulunmuştur. Karakterizasyon sonuçları filmlerin çoğunun homojen yapıda olduğunu doğrulamıştır. Bitkisel kaynaklı hindistan cevizi yağı hariç tüm katkıların stabiliteyi olumsuz etkilemediği ve plastikleştirici madde miktarı arttıkça salım oranının da arttığı gözlemlenmiştir. Ağırlıkça %12 propilen glikolun kullanıldığı film, %70,3 salım oranı ile diğer filmlerden daha iyi sonuç vermiştir.