Hayatı ve Kişiliği ile Prof. Dr. Tevfik Sağlam

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnsan ve Toplum Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Adnan Melih Karagöz

Danışman: Turhan Ada

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması; Türk tıp tarihinin, İstanbul Üniversitesi'nin ve Türkiye'de veremle savaşın önemli simalarından biri olan Ord. Prof. Dr. Tevfik Sağlam'ın (1882-1963) hayatını, kişiliğini ve mesleki faaliyetlerini arşiv belgeleri ve birincil kaynaklar ışığında kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ilk olarak; Tevfik Sağlam'ın çocukluk ve gençlik yılları ile Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'deki eğitimini de içeren baştan sona bütün eğitim hayatı ve Gülhane'deki asistanlık dönemi ele alınmıştır. Ardından, Sağlam'ın Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı sırasındaki hizmetleri, özellikle de Dünya Savaşı sırasındaki III. Ordu Sıhhiye Reisliği görevinde tifo, tifüs ve kolera salgınlarına karşı yürüttüğü mücadele ve geliştirdiği aşı uygulamaları detaylandırılmıştır. Tezin ilerleyen bölümlerinde; Sağlam'ın akademik kariyeri, 1933 Üniversite Reformu sürecindeki rolü, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı ile Rektörlüğü dönemindeki idari faaliyetleri ve Üniversiteler Kanunu'nun çıkarılmasındaki etkisi irdelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'de veremle mücadelenin kurumsallaşmasındaki öncü rolü ve kurduğu dernekler aracılığıyla halk sağlığına katkıları ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda; Tevfik Sağlam'ın yalnız bir hekim ve bilim insanı değil, aynı zamanda disiplinli kişiliği, organizasyon yeteneği ve vatanseverliği ile Cumhuriyet dönemi Türk tıbbının ve yükseköğretiminin modernleşmesinde kilit rol oynayan çok yönlü bir lider olduğu ortaya konulmuştur.