Ulaşım ağlarının etkisiyle kentsel yayılmanın simülasyon modeli: 3. Boğaz Köprüsü örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İsmail Ercüment Ayazlı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatmagül KILIÇ GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İstanbul, tarihi, iki kıtayı birleştirmesi, kültürel ve doğal özellikleri ile her zaman çekim merkezi olmuştur. 1950'lerden itibaren yaşanan hızlı nüfus artışı, İstanbul'da ulaşım sorununu da beraberinde getirmiştir. Sorunu çözmek için 1973 yılında Boğaziçi Köprüsü ve 1988 yılında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü (FSM) inşa edilmiştir. Ancak, her iki köprü de yapımından kısa bir süre sonra kendi trafiğini oluşturmuş ve kentleşmeyi kuzeye yönlendirmiştir.Bu tezin temel amacı, boğaz köprüleri ve bağlantı yollarının etkisiyle İstanbul'da arazi kullanımında meydana gelen değişimlerin belirlenmesi ve yapılacak üçüncü köprünün etkisiyle arazi kullanımı üzerindeki olası değişimlerin matematiksel ve istatistiksel yöntemlerle kestirilmesidir. Bu amacı gerçekleştirmek için uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemi (CBS), simülasyon ve istatistiksel diğer teknikler bir arada kullanılmıştır. Sonuç olarak, üçüncü köprünün etkisi ile İstanbul'un 2030 yılı için kentsel yayılma modeli geliştirilmiş ve yıllar arasındaki arazi kullanımı değişimleri belirlenmiştir.Su, kumul-maden alanları, orman alanları, tarım-kentsel boş araziler ve yerleşim alanlarını içeren arazi kullanımları 1972, 1987, 2002 ve 2009 yıllarına ait Landsat uydu görüntülerinden sınıflandırılarak hazırlanmış, doğrulama aşamasında ise 1963 yılı Corona görüntüleri, 1987 yılı 1/5.000 ölçekli hâlihazır haritaları, 2005 yılı IKONOS görüntüsü ve 2009 yılı ortofotolarından yararlanılmıştır. Aynı yıllar için ulaşım verileri ve ayrıca üçüncü köprü güzergâhı, 2009 yılı için yerleşme olamayacak alan sınırlama verileri uydu görüntüleri, haritalar, planlar ve sayısal yükseklik modelinden (SYM) yararlanılarak hazırlanmıştır.Veri toplama süreci tamamlandıktan sonra, kentsel yayılma simülasyon modeli oluşturularak hücresel otomat (HO) yöntemine göre 2030 yılındaki kentsel yayılma kestirilmiştir. 1972-2009 ve 2009-2030 yılları arasında, arazi kullanımında meydana gelen değişimler zamansal değişim analizi ile belirlenmiştir. Simülasyon sonuçlarına göre; üçüncü köprü yapılması durumunda, İstanbul'da kentsel yayılma kuzeye doğru devam edecek ve buralardaki orman alanlarının en az % 40'ı, tarım-kentsel boş arazilerin ise en az % 83'ü yerleşim alanına dönüşecektir.