1960-1980 Arası Dönemde Anadolu Pop-Rock Müziği Üzerindeki Türk Halk Kültürü Etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Böl., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sefa Yıldız

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aynur Koçak

Eş Danışman: Meriç Harmancı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İkinci Dünya Savaşı sonrası yetişen isyankâr, özgürlükçü kuşakların müziği olan rock, 60'lardan itibaren tüm dünyayı etkisi altına almaya başlamıştır. Ülkemiz de bu akımdan payını almış ve Erkin Koray, Barış Manço, Cem Karaca, Cahit Berkay gibi genellikle İstanbul kökenli ve yabancı dilli okullarda öğrenim gören isimler bu müziğin ilk temsilcisi olmuşlardır. Başlangıçta Batılı popüler figürlere öykünen bir anlayışta sanat icra etmişler, daha sonra ise yaptıkları bu tarz çalışmalarda "yerellik" eksikliğinin farkına varıp yüzlerini yerli değerlere çevirmişlerdir. Folklora olan bu yönelişin ilk durağı türküler daha sonra ise halk ozanlarının eserleri olacaktır. Bu bağlamda söz konusu isimler Dadaloğlu, Erzurumlu Emrah, Karacaoğlan, Ercişli Emrah gibi kadim ozanlarla birlikte Âşık Mahzuni Şerif, Âşık Veysel, Neşet Ertaş gibi çağdaşları ozanlardan da oldukça etkilenmişlerdir. Önceleri temelde elektrik gitar, basgitar ve bateri altyapısı üzerine türkü tarzında eserleri Batı müziği armoni ve usulleri ile icra etmişler, daha sonra yerli ve gündelik konuları bu anlayışla yorumladıkları özgün eserlere imza atmaya başlamışlardır. Bu müzik türü ise başlangıçta "Anadolu pop" daha sonra da "Anadolu rock" olarak anılacaktır. Bu çalışmada erken dönem Anadolu pop rock sanatçılarının geçirdikleri süreçler, Türk folklorundan yararlanma biçimleri, yurt dışında başarı kazanmak adına yaptıkları girişimler ele alınmıştır. Yine dönem içinde medya kuruluşlarının bu müziğin gelişimine etkileri de mercek altına alınmıştır. Son olarak Cumhuriyet'in erken dönem sanat politikaları arasında yer alan çağdaş bir ulusal müzik ülküsüne bu sanatçıların katkıları ortaya konmaya çalışılmıştır.