FARKLI AYRINTI DÜZEYLERİNDE BİNA BİLGİ MODELLERİNİN OLUŞTURULMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR KAYA
Danışman: Alper Şen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kartografya disiplininin temel hedeflerinden biri, yeryüzüne ilişkin bilgilerin, tüm kullanıcılara, geometrik ve semantik açıdan doğru; amacına uygun olarak eksiksiz, kolay anlaşılabilir ve kartografik gösterime uygun bir şekilde aktarılmasıdır. 3B modelleme ve görselleştirme bu amaçla kullanılmakta olup, 3B model birçok farklı teknikle oluşturulabilmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte, 3B model kullanıcılar için artık amaç değil araç olarak görülmektedir. Harita üretim sürecinde de 3B modeller görsel iletişim amaçlı kullanılmakta ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak uygulama alanı yelpazesi oldukça genişlemektedir. Uygulama alanlarının genişlemesi ve ihtiyacın artması yeni yöntemlerin geliştirilmesi noktasında itici güç olmaktadır. Geliştirilen yeni yöntemler; gereksinimlere göre veri azaltma, farklı ayrıntı düzeylerinde (LoD) model oluşturma, hızlı, doğru ve akıcı işlem sağlama, kolay anlaşılır olma gibi niteliklere olanak sağlamaktadır. Yine geliştirilen yöntemler ile 3B bina modelleri CBS ile ilişkilendirilebilmektedir. Bu yaklaşımla, 3B kent modelleri ile 3B kent bilgi sistemleri elde edilebilmektedir. 3B kent bilgi sistemlerinde veri miktarının fazla olması kullanım, iletişim ve paylaşım açısından sıkıntı yaratmaktadır. Farklı ayrıntı düzeylerinde gerçekleştirilen modelleme ile hem veri miktarı azaltılır hem de kullanım, iletişim ve paylaşımda meydana gelen olumsuzluklar ortadan kaldırılır. 3B modeli gereksinime göre farklı ölçek ve içeriklerde oluşturarak iletmek ve paylaşıma açmak genelleştirme yaklaşımları ile sağlanmaktadır. Bu noktada 3B kent modelleri konusunda 3B bina genelleştirmesi yaklaşımları karşımıza çıkmaktadır. Bilgiye ulaşmak noktasında, 3B model üretimi farklı birçok teknikle yapılmakta ve amaca yönelik olarak, kullanılacak teknik seçilerek belirlenmektedir. Değişen ve gelişen talepler neticesinde son dönemde, proje verilerinin ve bina yapısal elemanları özniteliklerinin, 3B model üzerinde sayısal olarak oluşturulduğu ve yönetildiği bir süreç olan Yapı Bilgi Modellemesi (Building Information Modelling-BIM) ortaya çıkmıştır. Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) en temel tanımı ile birbirinden farklı disiplinlerin, projenin tasarımında, inşasında ve yönetiminde ortak olarak yararlanabileceği 3B bir bilgi paylaşım sürecidir. BIM bilgiye ulaşmak için araç olarak 3B modeli kullanır. Üretilen 3B model, bütünüyle akıllı objelerden oluşturulmuş olup; objeler temsil ettiği, gerçek model elemanı özelliklerini dinamik olarak yansıtabilmektedir. Farklı teknik ve amaçlarla üretilen 3B bina modellerinde verinin azaltılması, farklı ayrıntı düzeylerinde (LoD) modelleme, doğru ve akıcı işlem teknikleri üzerine farklı alanlarda birçok çalışma ortaya konmuştur. Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü İnşaat Fakülte Binalarının 3B BIM modelleri oluşturulmuş ve modeller, 3B bina genelleştirme kapsamında farklı ayrıntı düzeylerinde modellenerek, LoD'ler arasındaki geçiş ortaya konmuştur. Mimari çizimler esas alınarak Autodesk Revit 2017 yazılımı ile üretilen 3B model, üniversite ve öğrenci gereksinimleri dikkate alınarak farklı ayrıntı düzeylerinde manuel olarak modellenmiştir. 3B modeller elde edilirken mimari çizimlerde yer alan bazı detaylara genelleştirme yaklaşımları uygulanmıştır. BIM modellerinin üretimi aşamasında kullanılan genelleştirme adımları uygulama kısmında ayrıntılı olarak ortaya konmuştur. Farklı ayrıntı düzeylerinde (LoD) oluşturulan BIM modellerinin üretilmesinde model ve kartografik genelleştirmenin katkısı ve sonuçları değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Kartografya, Genelleştirme, 3B Bina Genelleştirme, BIM, 3B Model