ÜNİVERSİTE SINAVINA HAZIRLANAN ADAYLARDA DİJİTAL STRESİN PROBLEMLİ AKILLI TELEFON KULLANIMINI YORDAMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YURDAGÜL GÜMÜŞ

Danışman: Seher Merve Erus

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, problemli akıllı telefon kullanımı ile dijital stres arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Ayrıca araştırma kapsamında problemli akıllı telefon kullanımında cinsiyet, yaş, algılanan ekonomik düzey, kendini akıllı telefon bağımlısı olarak tanımlama ve akıllı telefon kullanımında stresli hissetme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olup olmadığını incelenmektedir. Araştırma grubu, Türkiye'de yaşayan 18 ile 23 yaş arası 495 üniversite sınavına hazırlanan adaylardan oluşmaktadır. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Problemli Akıllı Telefon Kullanım Ölçeği-Kısa Form", ve "Çok Boyutlu Dijital Stres Ölçeği" kullanılmıştır. Katılımcıların problemli akıllı telefon kullanımının cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre anlamlı farklılığı olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi yapılmıştır. Katılımcıların problemli akıllı telefon kullanımlarının algılanan sosyo-ekonomik durum, kendini akıllı telefon bağımlısı olarak tanımlama durumu ve akıllı telefon kullanımında stresli hissetme değişkenlerine göre anlamlı farklılığı olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda araştırma katılımcılarının problemli akıllı telefon kullanımlarında cinsiyet, kendini akıllı telefon bağımlısı olarak tanımlama durumu ve akıllı telefon kullanımında stresli hissetme değişkenlerinde anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Kadın adayların erkek adaylara göre problemli akıllı telefon kullanımı anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Kendini akıllı telefon bağımlısı olarak tanımlama durumlarına göre bağımlıyım şeklinde ifade eden adayların bağımlı değilim şeklinde ifade eden adaylara göre problemli akıllı telefon kullanımı anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Akıllı telefon kullanımında stresli hissetmede sık sık stresli hissettiğini ifade eden adayların stresli hissetmediği şeklinde ifade eden adaylara göre problemli akıllı telefon kullanımı anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Adayların problemli akıllı telefon kullanımında yaş ve algılanan sosyo-ekonomik durum değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda dijital stresin problemli akıllı telefon kullanımını yordadığı bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Akıllı Telefon, Problemli Akıllı Telefon Kullanımı, Stres, Dijital Stres