Çeşitli kimyasal önişlemlerin aronya meyvesi ve yaban mersininin kurutma kinetiği üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA GÖK
Danışman: Ekin Kıpçak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaban mersini biyoaktif bileşikler (antioksidanlar, fenolik bileşikler) bakımından zengin bir meyvedir. Aronya meyvesi de polifenol bileşikler bakımından zengindir. Bu özellikleri ile birlikte, çeşitli mineral ve vitaminler bakımından zengin olmaları dolayısıyla tercih edilmektedirler. Yılın belli zamanlarında yetişen ve çabuk bozulan bu meyvelerin uzun süreli muhafazasını sağlamak amacıyla çeşitli kurutma yöntemleri uygulanabilmektedir. Literatürde yaban mersininin besin değerlerini inceleyen çalışmalar bulunsa da kurutma işleminin etkilerini inceleyen çalışmalar çok az sayıdadır. Aronya meyvesine dair literatürde bulunan çalışmalar ise çok az sayıdadır. Tüm bu sebeplerden dolayı, bu çalışmada aronya meyvesi ve yaban mersininin kurutulmadan önce uygulanacak kimyasal önişlemlerin etkisi incelemiştir. Deneylerde, yaban mersini ve aronya meyvesi farklı kimyasallar (NaOH ve K2CO3) kullanılarak kimyasal önişleme tabi tutulmuştur. Ayrıca kimyasal önişlemin uygulanma süresi (1 dakika ve 3 dakika) ve kimyasal önişlemin uygulandığı sıcaklıklar (30°C ve 60°C) değiştirilerek kurutma kinetiği ölçülmüştür. Ayrıca kurutma işleminde ölçülen diğer parametre ise kurutma sıcaklığı (60°C, 70°C ve 80°C) olmuştur. Bu deneyde kurutma işlemi hem vakum etüvü hem de kızılötesi kurutucu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar önişlem uygulanmadan yapılan deneylerin sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Tüm bu parametrelerin etkilerini ölçmek için etkili nem difüzyon katsayıları (Deff) ve aktivasyon enerjisi (Ea) değerleri hesaplanmıştır. Aynı zamanda kurutma eğrileri literatürde bulunan matematiksel modelleme denklemleriyle modellenmiştir.