Koronavirüs pandemisinin denizyolu taşımacılığına etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORHAN YİĞİT YAMAN

Danışman: Eda Turan

Özet:

2019 yılının Aralık ayında, Çin'in Wuhan kentinde başlayan ve hızla küresel boyutta yayılan koronavirüs pandemisi, beklenmedik bir şekilde dünya genelinde büyük ekonomik sıkıntılara yol açmıştır. Salgından, denizyolu taşımacılığı dahil olmak üzere tüm endüstriler olumsuz yönde etkilenmiştir. Salgın nedeniyle meydana gelen ekonomik krizin daha önceki kriz dönemlerinden farklı olarak aniden ve öngörülemez şekilde ortaya çıkması ve ekonomik krizlere yönelik uygulanan geleneksel yöntemlerin etkisiz kalması nedeniyle, yaşanan kriz dönemi salgın başlangıcından yaklaşık 5 yıl sonra bile halen etkilerini devam ettirmektedir. Bu tez çalışmasında, koronavirüs pandemisinin küresel ekonomi ve denizyolu taşımacılığı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Salgının neden olduğu ekonomik krizin yarattığı etkilerin yanı sıra, salgının önlenmesi için alınan tedbirlerin denizyolu taşımacılığı üzerinde yarattığı etkilerin de taşımacılık türleri (konteyner, dökme yük, tanker ve yolcu taşımacılığı), limanlar, tedarik zincirleri ve denizyolu taşımacılığı çalışanları ve gemi insanları açısından incelendiği çalışmada, sektör paydaşlarının önceki kriz dönemlerinden çıkardıkları dersler ile aldıkları önlemler sayesinde, kısa sürede atlatılan salgın etkileri ve gelecekte yaşanabilecek benzer durumlar için alınabilecek önlemler tartışılmıştır. Maliyet analizi yapılarak gerçekleştirilen vaka çalışması ile salgının gemi işletim maliyetleri üzerindeki etkileri farklı tonajlardaki iki gemi için salgın süreci ve salgın sonrası süreç olmak üzere ele alınmış ve şirket gelirlerinin değişimleri incelenmiştir. Maliyet analizi ile salgın sonrası süreçte şirket net gelirlerinde küçük tonajlı gemi örneği için %235,63 büyük tonajlı gemi örneği için ise %25,92 artış olduğu görülmüştür. Vaka çalışması sonucunda salgın döneminde büyük tonajlı gemi kullanımının şirket gelirleri için daha avantajlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, denizyolu taşımacılığının geleceğine yönelik sektörel stratejilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için bir SWOT analizi yapılmıştır. SWOT analizi sonucunda denizyolu taşımacılığının geleceğine ilişkin güçlü yanların artırılması ve zayıf yönlerin azaltılması ile tehditlerin ortadan kaldırılmasına yönelik iki ana strateji öne çıkmıştır. Bu stratejilerinden biri teknolojik dönüşüm ve dijitalleşme süreçlerinin hızlandırılarak sektöre entegre edilmesi, diğeri ise sektörde yer alan ulusal ve uluslararası örgüt ve organizasyonların hem sektör paydaşları hem de devletlerle olan iletişim ve iş birliği kabiliyetlerinin güçlendirilmesi olarak değerlendirilmiştir.