Uydu verilerinin obje temelli bulanık mantık yöntemi ile sınıflandırılması: Alaçatı örneğinde zamansal değişimin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİLAY ÖZDEMİR
Danışman: Bülent Bayram
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıyılar tarih boyunca yeryüzünün en önemli parçalarını oluşturmuştur. Bunun en önemli sebebi ise suyun insanların hayatında ki en vazgeçilmez unsurlardan birisi olmasıdır. En büyük uygarlıklar kıyı kesimleri boyuca yoğunlaşmıştır. Ülkemiz kıyılar bakımından oldukça zengin bir yapıya sahiptir.Uzaktan algılama teknikleri ile kıyı alanındaki değişimler ekonomik ve hızlı bir şekilde izlenebilmektedir. Kıyı alanının hareketi, kıyı yönetiminin en önemli ilgi alanlarından biridir. Böylelikle kıyıların sağlıklı bir şekilde yönetilmesine, sürdürülebilir kıyı izleme modelinin geliştirilmesine temel altlık oluşturacak veriler üretilebilmektedir. Seçilen uygulama alanında mevcut sorunlar böylesi bir modelin geliştirilmesi için uygun bir laboratuar olanağı sunmaktadır.Uzaktan algılama verileri ile hassas ve doğru bir şekilde kıyı alanlarının değişiminin izlenmesi olanaklıdır [1]. Kıyı alanlarının gözlenmesi geleneksel olarak dalga, akıntı ölçümü, sediment taşınımı ve morfolojik değişimlerin belirlenmesi olarak özetlenebilir. Bu teknolojiler yüksek çözünürlükte veri sağlamaktadır. Fakat konuma bağlı lojistik güçlükler, zaman ve masraflı olmaları dezavantaj oluşturmaktadır. Uydu ve hava fotoğrafları makul çözünürlükte mekânsal ölçülere olanak sağlamaktadır [2]. Uzaktan algılama teknikleri çevresel izlemeyi hem lokal hem de global olarak ekonomik ve hızlı bir şekilde gerçekleştirebilmektedir [3].Uydulardan elde edilen verilerin değerlendirilmesiyle çıkan sonuçlar, yeryüzünün araştırılmasına büyük katkı sağlamaktadır. Bu katkının sağlanmasında insan faktörünün yanında kullanılan yazılımlar da büyük önem taşımaktadır. Yazılımların önemi gerek verilerin işlenmesine büyük hız kazandırmasına, gerekse çok büyük bir veri hacminin depolanmasına yardımcı olmasında yatmaktadır [4].Obje Temelli sınıflandırma, yapıyı, dokuları ve spektral bilgileri dikkate alır. Bu sınıflandırma aşaması, komşu piksellerin gruplandırılmasının, sınıflandırmanın sonraki basamağında ele alınabilir anlamlı bölgelere dönüştürmesi ile başlar. Bu tür segmentasyon ve topoloji oluşumu, çözünürlüğe ve çıkarılması düşünülen nesnelerin ölçeğine göre ayarlanmalıdır. Bu yöntemle, sadece tekil pikseller sınıflandırılmakla kalmaz, ayrıca bir önceki segmentasyon basamağı sırasında homojen görüntü nesneleri de ortaya çıkar. Bu segmentasyon değişik çözünürlüklerde yapılabilirken, nesne kategorilerinin katmanlarını ayırt etmeye de izin verir [5].Sunulan çalışmada Türkiye'nin özellikle son zamanlardaki en önemli turizm beldesi olan Alaçatı kıyı çizgisindeki zamansal değişimi incelenmiştir. Bu inceleme uzaktan algılama verileri kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada öncelikle kıyı tanımlamaları, uzaktan algılama, uydu, uydu görüntüleri ve sınıflandırma ile ilgili temel tanımlamalara yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde ise çalışma bölgesinden bahsedilerek kullanılan yazılımlar ve bunların nasıl, ne amaçla kullanıldığı anlatılmıştır.Alaçatı örneğindeki zamansal değişimin incelenebilmesi için ilk olarak 1995 yılına ait hava fotoğrafı ile Corona 1963 uydu görüntüsü rektifiye edilmiştir. Daha sonra Coast- Fit yazılımı kullanılarak [1], Corona 1963, Landsat 1975, 1995 yılına ait Hava Fotoğrafları ve Aster 2007 uydu görüntülerinden yıllara ait kıyı çizgileri elde edilerek; Landsat 1975 ve Aster 2007 uydu görüntülerinden obje temelli sınıflandırma yöntemi ile Alaçatı örneğinde arazi kullanım alanları yıllara göre belirlenmiştir.Son bölümde ise kıyı çizgisi ve arazi kullanımı hakkındaki elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kıyı çizgisi, Uzaktan algılama, Zamansal değişim, Coast-Fit yazılımı, Obje Temelli Sınıflandırma, Aster, Landsat ve Corona uydu görüntüleri