Antakya Kentindeki Geleneksel Ticaret Mekanlarının Değişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emir Çekmecelioğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yasemen ÖZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarih boyunca birçok uygarlığa ve kültüre ev sahipliği yapmış olan Antakya, köklü bir geçmişe sahiptir. Kent, jeopolitik konumu ile birlikte ana ticaret yolları üzerinde yer alması, dini ve kültürel merkez olması sayesinde dünyanın önemli kentleri arasında yer almıştır. Çağlar boyunca kent, çok sayıda savaşa, doğal afete, siyasal ve ekonomik çalkantılara sahne olmuş, ağır değişimler geçirmiş fakat yaşamını sürdürmüş ve tüm bu etkiler ile birlikte günümüzün kenti oluşmuştur. Birçok açıdan önemli değerlere sahip olan Antakya'nın, zenginlik ve ihtişamının kaynaklarından biri, ticaret olgusudur. Ticaret, eski çağlardan itibaren insanların en büyük kaynaşma yolu olmuş, ticaret alanları da sosyal etkileşimin ana mekanları olmuştur. Önemli bir ticaret kenti olarak Antakya da, zaman içinde büyük bir ticaret hacmine, büyük ticaret alanlarına ve çok sayıda ticaret yapısına ev sahipliği yapmıştır. Tarihsel süreçte toplumsal, siyasal ve ekonomik olarak büyük değişimlere tanık olan Antakya'da, ticaret yapıları bu değişimlerden doğrudan etkilenmiştir. Zamanın tanığı olan bu yapılar, değişimler ile birlikte günün koşullarına göre uyarlanırken değer kaybına uğramış ve özgün yapısını yitirmiştir. Bu sebeplerle kentin tarihinin anlaşılabilmesi açısından, ticaret alanlarının oluşum ilkelerinin anlaşılması ve zaman içindeki dokusal ve yapısal değişimlerinin ortaya konulması önemlidir. Kurulduğu dönemden itibaren önemli kentler arasında yer almış olan Antakya'nın, önem kaynaklarından biri olan ticaret olgusuna eğilerek, tarihsel süreçte kent dokusunun ticaret yollarının etkisiyle nasıl biçimlendiğini incelemek, kentin ticaret alanlarının oluşum ve tasarım ilkelerini incelemek ve ticaret yapılarının, zamanla değişen koşullarla birlikte, yaşadığı değişimi inceleyip, günümüz durumunu ortaya koyarak gelecekte korunmalarına katkı sağlayabilmek, tezin ana amacıdır. Bu çalışma, giriş, üç temel aşama ve sonuçtan oluşmaktadır. İlk aşamada; antik dönem ticaret yolları incelenerek, bu yollar içinde Antakya'nın konumu ve tarihçesi araştırılmaktadır. İkinci aşamada; kentten geçen ticaret yollarının, kent dokusuna etkileri ve zaman içinde dokunun şekillenmesi irdelenmekte ve kent kurgusu içerisinde ticaretin yeri tanımlanmaktadır. Üçüncü aşamada, kent ticaret bölgesinin içindeki ticaret mekanları tanımlanıp, zaman içindeki değişimleri incelenmekte ve günümüzdeki durumları ortaya konulmaktadır. Sonuç aşamasında ise, ticaret alanlarının genel nitelikleri ortaya konularak, korunmalarına katkı sağlamak amacıyla önerilerde bulunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Antakya, Ticaret Mekanları, Değişim.