Beliren yetişkinlikte romantik yakınlık başlatmanın yordayıcıları olarak psikolojik eğilimler ve bilişsel çarpıtmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE GELOĞLU
Danışman: Ali Eryılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin romantik yakınlık başlatma düzeyleri ile kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları ve ilişkilerdeki psikolojik eğilimleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, romantik yakınlık başlatma ile cinsiyet durumu ve ilişki durumları açısından farklılık olup olmadığının da incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya 286 beliren yetişkin (216 kadın, 70 erkek) katılmıştır. Çalışmada veriler Romantik Yakınlığı Başlatma Belirleyicileri Ölçeği, Çok Boyutlu İlişki Ölçeği ve Kişilerarası İlişkilerde Bilişsel Çarpıtmalar ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar için t testi, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada bağımsız gruplar t-testi sonuçlarına göre erkek beliren yetişkinlerin kadınlara göre, ilişki deneyimi olan bireylerin ise ilişki deneyimi olmayan bireylere göre romantik yakınlığı daha kolay başlatabildiklerini ortaya koymuştur. Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre ise Çok Boyutlu İlişki Ölçeğinin alt boyutlarından olan yüksek düzeyde odaklanma, kendine güven ve ilişki girişkenliğinin, romantik yakınlık başlatmanın pozitif yönde anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür. Bununla birlikte çok boyutlu ilişki ölçeği, romantik yakınlık başlatma ölçeğindeki toplam varyansın %33'ünü açıklamaktadır. Araştırmadan elde edilen bir diğer sonuç ise kişilerarası ilişkiler ile ilgili bilişsel çarpıtmalar ölçeğinin alt boyutlarından olan yakınlıktan kaçınmanın, romantik yakınlık başlatmayı negatif yönde anlamlı yordadığı görülürken; zihin okuma alt boyutunun ise romantik yakınlık başlatmayı pozitif yönde anlamlı yordadığının görülmesidir. Bununla birlikte ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar romantik yakınlık başlatmada toplam varyansın %30'unu açıklamaktadır. Çalışmanın bulguları literatür ve diğer araştırmalar da göz önüne alınarak tartışılmış ve konu hakkında öneriler sunulmuştur.