Kuzey Akım 2 projesinin jeoekonomik önemi ve Avrupa Birliği üyelerinin bu projeye yönelik yaklaşımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimleri ve Uluslararası ilişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: STOILKO BICHIKLISKI

Danışman: Çiğdem Nas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Kuzey Akım 2 projesinden en çok etkilenen on dört AB üyesinin (Almanya, Avusturya, Fransa, Hollanda, Romanya, Macaristan, Polonya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, İsveç, Danimarka ve Finlandiya) projeye yönelik yaklaşımları incelenecektir. Üyelerin bu projeye karşı yaklaşımları 24.02.2022 tarihinde başlayan Ukrayna Savaşı'ndan sonra büyük ölçüde değişmiştir. Savaştan önce bazı üyeler bu projenin taraftarı iken diğer üyeler ya muhalif ya da tarafsız kalmayı tercih etmiştir. Savaştan önce üyeler arasında projeye yönelik mutabakatın niye sağlanamadığının anlaşılabilmesi için üyelerin Kuzey Akım 2 projesinde algıladıkları jeoekonomik ve jeopolitik nitelikler incelenecektir. AB üyelerinin bir kısmı Kuzey Akım 2 projesinin jeoekonomik özelliklerini dikkate alırken diğer bir kısmı daha çok projenin jeopolitik özelliklerine odaklanmaktadır; ancak Rusya'nın saldırgan davranışlarından dolayı üye ülkelerin projenin özelliklerine yönelik yaklaşımları değişmiştir. Bunun nedeninin daha iyi anlaşılabilmesi için 14 AB üyesi ülkenin her birinin tutumları Ukrayna işgalinden önce ve sonra olmak üzere karşılıklı bağımlılık teorisi içerisinde yorumlanmıştır. Üyelerin projenin belirli özelliklerine odaklanmasının nedeninin bazı üyelerin Rusya'yla arasında asimetrik ticari ilişkiler bulundurması, diğer üyelerin ise daha çok simetrik ilişki ağları sürdürmesi olduğu görülmüştür. Asimetrik ilişkilerin üyeler arasında bulunan ekonomik ve siyasi imkân eşitsizliği sonucunda ortaya çıktığı tespit edilmiş, sonuç bölümünde asimetrik ilişkiler yerine simetrik ilişkilerin kurulabilmesi için söz konusu eşitsizliklerin nasıl ortadan kaldırılabileceğine dair öneriler verilmiştir. AB üyelerinin Rusya ile ilişkilerini daha simetrik hale getirmesi, AB'nin gelecekte Kuzey Akım 2 gibi üçüncü taraflardan gelecek doğal gaz boru hattı hamlelerine karşı ortak bir tavır sergilemesine imkân sunacaktır. Ülkelerin yaklaşımları; projeyle ilgili açıklama yapan başbakanlar, enerji bakanları ve diğer önemli makamların tutumları, ülkelerin sahip oldukları enerji kaynakları ve bu üyelerin Rusya'yla arasındaki enerji ilişkileri üzerinden belirlenecektir. Bu tezde gazeteler, uluslararası istatistik siteler, jeopolitika ve jeoekonomi ile ilgili makaleler, kitaplar ve tezler kullanılmıştır.