Toplu Ulaşımda Ana Besleme Hat Modellemesi: İstanbul Mahmutbey Aktarma Merkezi Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HUMEYRA ŞAŞMAZ
Danışman: Bahadır Gülsün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ulaşım günümüz dünyasında küreselleşme ve ekonomik büyümeye paralel olarak hızlı bir değişim göstermektedir. Bilim ve teknolojinin hızlı gelişimi ve nüfus artışı; yüksek kapasiteli, daha hızlı, daha güvenli, daha ekonomik ve daha konforlu ulaşım talebini öne çıkarmaktadır. Günden güne artan nüfus ve araç sayısı sebebiyle trafik sorunları şehir hayatının en büyük problemi olmuştur. İstanbul halkı son yıllarda trafik sorunuyla sadece pik saatlerde değil günün tüm saatlerinde karşılaşmaya başlamışlardır. İstanbul bugün 15 milyonun üstünde nüfusuyla dünyanın en büyük şehirleri arasında yer almaktadır. Bu büyük şehrin nüfusu dünyada birçok ülkenin üzerinde bir nüfusa sahiptir. Bazen en uzak noktalara 2-3 vasıta ile ulaşılabilmesine rağmen özellikle sabah ve akşam iş çıkışı saatlerinde aşırı yoğunluk yaşanmaktadır. Bu da ekonomik anlamda iş gücü kaybına ve işletme maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. Artan nüfus ve her gün yüzlerce yeni aracın trafiğe katılması ile artık ulaşım imkânları yetersiz hale gelmiştir. Bu problemler yeni ulaşım modellerinin uygulanmasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu çalışmada İstanbul'un en önemli sorunlarından biri olan ulaşım sorununa çözüm getirebilecek, kısa, hızlı ve konforlu bir ulaşım sistemi için temel oluşturacak ana hat-besleme hat modeli önerilmektedir. Bu modelde metro, metrobüs gibi yüksek yoğunluklu ana hatlara paralel güzergâhlarda hareket eden hatlar azaltılarak bu hatlara kısa besleme hatlarla ve sık frekanslarla ulaşım sağlanmakta ve ana-besleme hatların kesişim noktalarında da aktarma merkezleri bulunmaktadır. Yani, yolcu yoğunluğu düşük bölgelerdeki talepler, düşük kapasiteli, sık frekanslı araçlar ile yolcu yoğunluğu yüksek olan ana hatlara taşınarak karşılanmaktadır. Böylelikle farklı noktalardaki yolcular ana-besleme hat ulaşım modeli ile merkezi noktalara hızlı ve konforlu bir şekilde taşınmaktadır. Kesişim noktalarında bulunan aktarma merkezleri ise model için büyük önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında ulaşım modlarının kesişim noktaları göz önünde bulundurularak İstanbul için çeşitli noktalarda aktarma merkezleri önerilmiş ve Mahmutbey Örneğinin modellemesi yapılmıştır. Çalışma, toplam 6 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışma özetlenerek yapılan literatür çalışmaları ortaya konmuştur. İkinci bölümde İstanbul'daki Ulaşım sisteminin mevcut durumu modlar bazında anlatılmış, üçüncü bölümde ana- besleme hat modelinin temeli olan entegrasyona giriş yapılmış ve dünya örneklerinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ana - besleme hat modeli detaylıca anlatılarak model için temel oluşturacak, İstanbul için çeşitli kriterler bazında belirlenen aktarma merkezleri ortaya konmuştur. Beşinci bölümde ise dördüncü bölümde belirlenen aktarma merkezlerinden biri olan Mahmutbey Aktarma Merkezi'nin VISUM programında modellemesi yapılmış ve sonuçlarından detaylıca bahsedilmiştir. Ardından sonuç ve değerlendirme bölümüyle çalışma sonlandırılmıştır.