İKİ DİLLİ ÇOCUK KİTAPLARININ TÜRKÇE VE TÜRK KÜLTÜRÜ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI TEMALARI AÇISINDAN İNCELENMESİ: TEDA PROJESİ ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE ÖZDEMİR
Danışman: Bayram Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, TEDA projesi kapsamında hazırlanan Almanca-Türkçe iki dilli çocuk kitaplarının Türkçe ve Türk Kültürü Dersi Öğretim Programı'nda yer alan tema ve alt temalara uygunluğunu tespit etmektir. Bu doğrultuda nitel durum çalışması çeşitlerinden iç içe geçmiş tek durum deseni seçilmiştir. İçe içe geçmiş tek durum deseni, bir durum çalışmasının ilgili durumunun bütüncül ve tek bir ünite olarak ele alınmasını içermektedir. Buna göre çalışma için "TEDA kapsamında yayımlanan Almanca-Türkçe iki dilli çocuk kitaplarında yer alan Türkçe ve Türk Kültürü dersi temaları" tekli durum olarak belirlenmiştir. İnceleme nesneleri olarak TEDA projesi kapsamında yayımlanan Türkçe Almanca çocuk kitapları belirlenmiş, toplam 57 kitaptan 46 tanesinin ulaşılabilir olduğu görülmüştür. İnceleme nesnelerinin elde edilmesi, COVID-19 döneminde gerçekleştirildiği için süre ve ulaşım noktasındaki kısıtlamalar nedeniyle kolay ulaşılabilir seçim methodu (convenience sampling method) benimsenmiştir. Bu çerçevede ulaşılabilir 46 kitabın 24'ü çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmadaki veriler yazılı kaynakların incelenmesi ile sağlandığı için veri toplanma aracı olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi bir arada kullanılmıştır. Betimsel analiz aşamasında programdaki tema ve alt temaların bu kitaplarda yer alıp almadığına bakılmış ve bu yer alıp almama durumu nicelleştirilmiştir. İçerik analizinde ise bulgu örneklerinde temalar ile ilgili bölümler derinlemesine analiz edilerek bulgularda hangi tema ve alt temalara atıflar yapıldığı belirlenmiştir. Çalışmanın inandırıcılığı için ilk olarak yorumlayıcı geçerliliği derinlemesine yorumlamalarla sağlanmaya çalışılmış ardından çalışmanın dışında bulunan bir araştırmacının değerlendirmesi sağlanarak dışsal bir denetime tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonucunda bu kitapların Türkçe ve Türk Kültürü Dersi Öğretim Programı tema ve alt temaları ile büyük ölçüde örtüştüğü, iki dilli Türk çocuklarının hem ana dillerini hem de içinde bulundukları toplumun dilini öğrenmeleri noktasında bu çocuklara fayda sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır. İlgili kitapların olay temelli metinler olması, senaryolaştırma içermesi ve ders materyalleri ile paralellik göstermesi olumlu özellikler olarak tespit edilmiştir. Kitaplarla ilgili sadece bir kitapta pedagojik olarak olumsuz bir özellik tespit edilmiş ve buna çalışmanın sonuç bölümünde değinilmiştir.