Çocuklar için felsefe eğitiminin 60-72 aylık çocuklarda eleştirel düşünme becerilerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel Eğitim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TAŞGIN
Danışman: Ümmühan Yeşil Dağlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı; çocuklar için felsefe eğitiminin 60-72 ay aralığındaki çocuklarda eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine olan etkisini incelemektir. Araştırmada, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma, 18'i deney 15'i kontrol grubundan olmak üzere toplam 33 çocukla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, "Demografik Bilgi Formu" ve "5-6 Yaş Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirilmesi Ölçeği" (Karadağ vd., 2017) kullanılmıştır. Deney grubuyla, yedi hafta boyunca haftada iki kez olacak şekilde toplamda 14 oturum ÇİF eğitimi gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Çocukların ön test ve son test puanları Mann Witney U testi ile, ÇİF eğitimi boyunca değişimleri ve değişimlerin sosyo-demografik faktörlere göre varyansları ANCOVA testleri ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuca göre, deney grubunun genel eleştirel düşünme, felsefi sorgulama, soru oluşturma, dil ve bilişsel beceriler alt boyutu son test puanları, kontrol grubunun son test puanlarına göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Annesi ortaokul mezunu olan çocukların, annesi üniversite mezunu olan çocuklardan anlamlı olarak daha yüksek felsefi sorgulama ön test son test değişim puanına sahip olduğu görülmüştür. Değişim puanlarında cinsiyete, babanın eğitim durumuna ve annenin çalışma durumuna göre farklılık bulunmamıştır. Soru oluşturma alt boyutu değişim puanları da yine deney grubu lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Ancak, deney ve kontrol grubunun dil-bilişsel alt boyutu değişim puanları incelendiğinde iki grubun puanlarının benzerlik gösterdiği ÇİF'in bu alt boyutu etkilemediği görülmüştür. Bu bulgular, ÇİF uygulamasının çocukların eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağladığını göstermektedir.