Cebir Öğrenme Alanı Bağlamında MEB Ders Kaynakları İle LGS Sorularının SOLO Taksonomisine Göre Uyumunun İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elvan TÜRK
Danışman: Bahar Uyar Düldül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, cebir öğrenme alanı bağlamında 8. sınıf MEB ders kaynakları ile LGS sınav sorularının SOLO taksonomisi çerçevesinde bilişsel düzeyler açısından uyumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı ve birinci uzman tarafından bağımsız olarak kodlanmış; görüş farklılıkları ikinci bir uzmanın katkısıyla uzlaşı yoluyla giderilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, MEB Yayınları ders kitabındaki sorular ağırlıklı olarak çok yönlü (%48,3) ve ilişkisel (%31,0) düzeydedir; soyutlanmış düzeyde ise soru bulunmamaktadır. Ada Matbaacılık Yayınları ders kitabında sorular çoğunlukla çok yönlü (%52,8) ve ilişkisel (%27,7) düzeyde yer almakta, soyutlanmış düzeyde yalnızca bir soru bulunmaktadır. Çalışma kitabında ise sorular en çok ilişkisel (%54,0) ve çok yönlü (%37,1) düzeyde toplanmış; soyutlanmış ve tek yönlü düzeydeki sorular sınırlı kalmıştır. Yayımlanan örnek LGS sorularında ağırlık ilişkisel (%53,3) ve soyutlanmış (%30,0) düzeydedir; çok yönlü sorular sınırlı, tek yönlü sorular ise yer almamaktadır. Resmi LGS sorularında ise ilişkisel düzey (%64,6) ön plana çıkmakta; çok yönlü ve soyutlanmış düzeydeki sorular daha az yer almakta, tek yönlü düzeyde ise yalnızca bir soru bulunmaktadır. Genel olarak, her alt öğrenme alanında sorular çoğunlukla çok yönlü ve ilişkisel düzeydedir, ancak bu düzeydeki soruların dağılımı kaynaklar arasında farklılık göstermektedir. Sonuçlar, incelenen kaynaklar arasında homojen bir bilişsel düzey dağılım olmadığını ortaya koymaktadır. Özellikle yayımlanan örnek sorular ve LGS sorularının, diğer ders kaynaklarına kıyasla daha üst düzey bilişsel beceriler (ilişkisel ve soyutlanmış yapı) gerektirdiği görülmektedir. Bu durum, öğrencilerin sınava hazırlık sürecinde örnek soruların önemli bir köprü işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca, ders kitaplarındaki soru sayısının azlığı ve üst düzey soruların yetersizliği, sınav hazırlık sürecinde önemli bir boşluk oluşturmaktadır. Ders kitaplarında Eşitsizlikler alanına yalnızca bir soru dahil edilmesi dikkat çekicidir ve ölçme araçlarının yetersizliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, cebir öğrenme alanındaki kaynakların, SOLO taksonomisi açısından dengeli bir bilişsel dağılım sağlayacak ve LGS ile uyumlu olacak şekilde hazırlanması önerilmektedir.