Türkiye'de NFT ve blokzincir teknolojilerinin müzelere entegrasyon süreci üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR CİVELEKOĞLU

Danışman: Burak Boyraz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yakın zamanlı teknolojik araştırmalar ve bu araştırmalara dayalı inovatif çıktılar dünyamızı dijitalleştirmekte ve iletişimden endüstriye kadar pek çok farklı sektör bu çıktıları iş akışlarına entegre etmektedir. Birer kültür ve sanat kurumu olan müzeler de yeni dünyanın teknoloji tabanlı düzenine ayak uydurma çabası içindedirler. Öncelikli olarak korumacı bir yaklaşıma sahip olsalar da topluma ulaşmak ve risk teşkil etmeyen bu alanda var olmak için günden güne kendilerini geliştirmektedirler. Müzeler artık 1 ve 0'lardan oluşan eserleri envanterlerine dahil etmekte ve nesnel olmayan yapıtları takdim etmenin yollarını aramaktadırlar. Dijital eserler müzelerin web sayfalarında ve sanal müzelerinde yerlerini almış, akabinde gelen Metaverse dünyası ile kurumların ve kişilerin güvenlik kaygıları artmış bu noktada da sahiplik kavramı önem kazanmıştır. Blokzincir teknolojisi sağladığı merkeziyetsiz yapı, şeffaflık ve takibinin mümkün olması sebepleriyle dijital defter görevi görmüş ve sanat dünyasında da tercih edilmeye başlanmıştır. Ardından NFT'ler dijital verilerin kimliği olmuş ve sertifika misyonu kazanmıştır. Covid-19 pandemisi birçok farklı sektörde dijitalleşmeyi hızlandırıp, NFT'lerin kullanımını arttırmıştır. Tez kapsamında, Blokzincir, NFT ve Metaverse'ü hazırlayan Web teknolojileri ve sanat akımları incelenmiş, NFT sergileyen Metaverse müzeler ve NFT eser sahibi müzeler tespit edilmiştir. NFT ve blokzincir teknolojilerinin müzelere entegrasyon süreçleri incelenmiş; bu amaçla alan taramaları gerçekleştirilmiş ve hem ulusal hem de uluslararası düzeydeki araştırmalardan yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında, NFT eserlere sahip müzelerin internet siteleri, sosyal medya hesapları ve NFT satış platformları; müzeciliğin temel işlevleri ve araştırma soruları doğrultusunda incelenip analiz edilmiştir. Bu doğrultuda, müzelerin NFT'lere yönelik yaklaşımları ile blokzincir teknolojisinin müzelere sağladığı mülkiyet hakları ve diğer potansiyel avantajları belirlenmiş ve değerlendirilmiştir.