Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHRİ SONÜSTÜN
Danışman: Melike Elif Bildirici
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapılan çalışmada, farklı özellikler gösteren farklı finansal enstrümanlar MS-ARMA-GARCH-MLP modeli kullanılarak tahmin edilmeye çalışılmıştır. Altın, gümüş, bakır ve bitcoin değişkenleri gerek değer saklama fonksiyonları, gerek sanayi üretiminde kullanımları gerekse de para ikamesi olarak kullanılabilmeleri sebebiyle seçilmişlerdir. Konu değişkenlerin günlük değer değişimleri analize dahil edilmiştir. İlk olarak değişkenlerin durağanlığı birim kök testleriyle test edildikten sonra verilerdeki doğrusal olmayan yapı BDS testiyle ortaya konmuştur. Bunu takiben LLE ve Shannon entropi testleri ile değişkenlerdeki kaotik yapı ortaya konmuştur. LLE (En yüksek Lyapunov üsseli) testi ile faz uzayında takip edilen yörüngeler arası mesafe ölçülmekte olup bu testin değeri pozitif ise veri kaotik yapı taşımakta, negatif ise veri kaotik özellikler taşımamaktadır. Yapılan testte tüm verilerde değerler pozitif olarak çıkmış ve seçilen değişkenlerin kaotik özellikler taşıdığı görülmüştür. Akabinde yapılan Shannon Entropi testi ise verilerde entropinin düzeyini ölçmekte kullanılmakta olup test sonuçları kuvvetli kaotik yapıyı belgelemiştir. Kuvvetli kaotik dinamiklerin varlığının teyidi akabinde MS-ARMA-GARCH-MLP modeli kullanılarak verilerin gelecek öngörüsü yapılmıştır. Kullanılan modelde Markov rejim değişimi modeli farklı rejimlerdeki ARMA-GARCH etkilerinin ayrı ayrı incelenmesine olanak sağlamakta ve tahmin performansını olumlu etkilemektedir. Tahmin sonuçları değerlendirildiğinde kaos testlerinde kaotik dinamiklerin güçlü olduğu bitcoin en düşük tahmin performansını göstermiştir. Kullanılan veri setlerindeki kaotik dinamikler bunun temel sebebi olup olası yatırım kararlarında yatırım yapılacak ürünlerin incelenecek dinamiklerinden birinin kaotik dinamikler olması gerekmektedir.