Bir Çatışma Çözümü Yöntemi Olarak Uluslararası Arabuluculuğun Tarihsel Sosyolojisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimleri ve Uluslararası ilişkiler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAVİT EMRE AYTEKİN
Danışman: Mehmet Akif Okur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu doktora tezi uluslararası arabuluculuk, uluslararası düzen ve uluslararası barış ideolojisi arasındaki ilişkiyi çeşitli tarihsel konjonktürlerde incelemektedir. Çalışma, tarihsel sosyolojik kuramı ve farklı tarihsel bağlamlarda gerçekleşen dört arabuluculuk sürecinin vaka incelemesini içerir. Bu vakalar arasında 1897'de Osmanlı İmparatorluğu ile Yunanistan arasındaki çatışmayı sona erdirmek için Avrupalı güçlerin yürüttüğü arabuluculuk, 1924-1925'te Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık arasında Musul'un aidiyeti konusunda çıkan anlaşmazlığı çözmek için Milletler Cemiyeti'nin yürüttüğü arabuluculuk, 1991-95 yılları arasında Bosna Savaşı'nı sona erdirmek için AB ve ABD tarafından yürütülen arabuluculuk süreçleri ve 2011 sonrası Suriye krizinin çözümü için yürütülen alternatif arabuluculuk süreçleri yer almaktadır. Tez, özellikle sistemik değişim dönemlerinde barış ideolojilerinin sürdürülmesinde ve yeniden inşasında çatışma çözümü politikalarının önemini ortaya koymaktadır. Uluslararası düzenler ve barış ideolojilerinin tarihsel sürekliliği ve kırılmalarının analiz edilmesi, uluslararası kurum ve aktörlerin sistemik değişim dönemlerinde barış ideolojilerini teşvik etme ve sürdürmede karşılaştıkları zorlukların anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Genel olarak, tezin bulgu ve sonuçlarına, uluslararası arabuluculuk, uluslararası düzen ve uluslararası barış ideolojisi arasındaki ilişkinin kapsamlı bir analizi ve ampirik araştırma yöntemlerinin birleşimi sonucunda ulaşılmıştır. Bu bulguların değerlendirilmesi ile arabuluculuk politikalarını ve barış ideolojilerini şekillendiren faktörlere ilişkin tarihsel bir perspektif kazandırılması amaçlanmıştır.