İstanbul ve Balkanlar'daki son dönem Bizans yapılarında cephe süslemeleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZAL ŞENTÜRK

Danışman: Nur Urfalıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Konstantinopolis/İstanbul 395 yılında ikiye ayrılan Roma İmparatorluğu'nun 2. başkentidir. 476 yılında ise Batı Roma İmparatorluğunun yıkılması üzerine 19. yüzyıldan itibaren 'Bizans İmparatorluğu' olarak adlandırılmaya başlanan Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti olmuştur. İstanbul ile Roma, Bizans ve Osmanlı'nın önemli toprakları arasında bulunan Balkanlar'daki bugünkü Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan, Makedonya sınırları içindeki Son Dönem Bizans yapıları tezin ana konusunu oluşturmaktadır. İstanbul'da bulunan Son Dönem Bizans yapıları bezeme/süsleme özellikleri açısından oldukça dikkat çekicidir. Ne yazık ki günümüzde bu yapıların bir kısmı yok olmuştur, bir kısmı ise hızla yok olmaktadır. Çalışmada öncelikle İstanbul ve Balkanlar'da bulunan, günümüzde büyük ölçüde özgünlüğünü koruyan yapıların envanterini çıkartmak amaçlanmıştır. Sonrasında ise, günümüze ulaşan yapılar öncelikli olmak üzere, yapıların plan cephe ve süsleme özellikleri incelenmiştir. İncelenen süsleme özellikleri ile tablolar oluşturulmuştur. Bu tabloların da yardımı ile İstanbul ve Balkanlar'daki Son Dönem Bizans yapılarında en çok kullanılan süslemeler belirlenmiştir.Değerlendirme ve Sonuç bölümünde ise İstanbul'daki Son Dönem Bizans yapıları ile Balkanlar'daki örnekler karşılaştırılarak süslemelerdeki benzerlik ve farklılıklar incelenmiş ve tablolar yorumlanmıştır. Bunun yanı sıra hazırlanan grafikler ile katalog bölümünde incelenen yapılar cephelerindeki süsleme özelliklerinin yoğunluğuna göre sıralanmıştır. İstanbul ve Balkanlar'da incelenen yapılar arasında cephe süslemesi açısından en zengin olanlar belirlenmiştir.