Kuzey Anadolu Fayı Orta Segmentindeki Yer Değiştirmelerin ve Hızların Bağıl ve PPP Analiz Yöntemleri ile Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE NUR TAŞ SÜER

Danışman: Bahattin Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tektonik hareketler, yer kabuğunun sürekli hareket etmesi sonucu meydana gelir ve günümüzde levha tektoniği kuramı ile açıklanmaktadır. Yer kabuğunda meydana gelen hareketler fay hatlarını oluşturur. Levha hareketleri ile meydana gelen depremler can ve mal kaybı gibi sosyolojik ve ekonomik sonuçlar doğurur. Bu sebeple, ülkemizin doğusundan batısına uzanan Kuzey Anadolu Fayının (KAF) tektonik hareketlerinin incelenmesi, alınacak önlemler açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada KAF'ın orta kesimindeki yer kabuğu hareketlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Bernese v5.2 yazılımı kullanılarak bağıl ve hassas mutlak konum belirleme (Precise Point Positioning, PPP) yöntemleri ile bölgenin tektonik özelliklerini yansıtan ve bölgede mevcut olan TUTGA, TUSAGA-Aktif ve Uluslararası GNSS Servisi (IGS) istasyonlarından oluşan, 37 noktalı bir ağ tasarımı gerçekleştirilmiştir. İstasyonların 2009-2021 yılları arasındaki verileri değerlendirilmiştir. Elde edilen hız ve yer değiştirme sonuçlarına t-testi uygulanmıştır. Analizi gerçekleştirilen tüm noktalar dikkate alındığında bağıl çözüm sonuçlarına göre noktaların, yaklaşık 15.26±1.27 mm/yıl kuzeybatı yönünde, 1.12±4.47 mm/yıl aşağı yönde hareket ettiği görülmüştür. Benzer şekilde PPP çözüm sonuçlarına göre ise noktaların, yaklaşık 20.51±2.38 mm/yıl kuzeydoğu yönünde ve 1.51±4.94 mm/yıl yukarı yönde hareket ettiği görülmüştür. Yapılan çalışma sonucunda bağıl çözüm ile belirlenen değerler, Avrasya plakası (BUCU) sabit alınarak hesaplanan hızlardır ve konu ile ilgili diğer çalışmalarla benzer sonuçlar göstermiştir. PPP çözümü ile elde edilen sonuçlar NUVEL-1A modeli ile uyumludur.