Hayatı ve Diplomatik Kimliği ile Zeki Kuneralp


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atatürk ilkeleri ve inkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA KARAÇAL

Danışman: Turhan Ada

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cumhuriyet Döneminin seçkin diplomatlarından olan Zeki Kuneralp (1914-1998) hakkında bugüne kadar kapsamlı bir Türkçe eser hazırlanmış değildir. Kuneralp, gerek başkentte aldığı görevler vesilesiyle gerek yabancı memleketlerdeki elçilikleri sırasında her daim dış politikanın içinde olmuştur. Özellikle Kıbrıs Meselesi üzerine yoğun mesai harcayan isimlerden biridir. Bunların ötesinde çok dilli bir entelektüel olduğu kabul görmektedir. Ömrünün ciddi bir kısmını okuyarak, yazarak ve tefekkür ederek geçiren Kuneralp, arkasında birçok yazılı eser bırakmış olup kaleme aldığı anıları vesilesiyle bu eserin oluşmasında en geniş katkıya sahip olan kişidir. Yazmış olduğumuz eser Türk Dış Politikasına dair yorumlar içerse dahi merkezde Zeki Kuneralp'i anlatma gayretinde olmuştur. Bu amaca ulaşmaya çalışırken Kuneralp'in hayatında yaşadığı dramlar göz ardı edilememiştir. Aksine bahsi geçen trajedilere rağmen Zeki Kuneralp'in görevine olan yaklaşımı sorgulanmak istenmiştir. Bunu yaparken eserin akademik yönüne zarar vermemek adına tarafsız kalmak gayretinde olunmuş ancak olayların psikolojik yönü göz ardı edilmemiştir. 2019 yılı ve sonrasında, Boris Johnson'ın Birleşik Krallık başbakanı seçilmesi nedeniyle Türkiye'de, Zeki Kuneralp'in kim olduğuna dair merak artmıştır. Bunun neticesinde pek çok gazete, Ali Kemal ve Zeki Kuneralp hakkında köşe yazısı yazmaya başlamış ancak gelişmelere rağmen literatürdeki boşluk doldurulamamıştır. Tez çalışmamızın meydana gelmesinde Doç. Dr. Turhan Ada'nın bu mealdeki işareti vesile olmuştur. Anlaşıldığı üzere çalışmanın meydana gelmesindeki ilk amaç mevcut boşluğu doldurmaktır. Ardından Kuneralp'in mesleğine olan katkıları incelenerek Türk Dış Politikasının seyri anlaşılmaya çalışılmıştır. 40 yıl boyunca diplomat olarak çalışan Kuneralp, kendini "Sadece Diplomat" olarak tanımlamıştır. Emeklilik tarihi olan 1979 yılından sonra dahi hatırlanması, mesleğini nasıl ve ne derecede icra ettiğinin en büyük kanıtı olarak karşımıza çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Zeki Kuneralp, Ali Kemal, Cumhuriyet Dönemi Türk Dış Politikası, Büyükelçilik.