Preeklampsili hastaların plasenta, plasenta yatağı ve kordon dokusunda gen ekspresyon analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ŞİMŞEK

Danışman: Nehir Özdemir Özgentürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra gebelik hipertansiyonuna proteinüri klinik belirtisinin eklenmesi ile seyreden %3-8 oranında maternal-fetal morbidite ve mortaliteye sahip, çeşitli patofizyolojik faktörler sonucu gebelikte sık görülen bir komplikasyondur. Hastalığın patogenezi tam olarak aydınlatılamamış olsa da günümüzde yapılan çalışmalarda üzerine en çok yoğunlaşılan mekanizma anormal plasenta oluşumudur. Anormal plasenta oluşumu sonucunda dolaşıma salınan biyoaktif faktörler sistemik endotelyal disfonksiyona sebep olmaktadır. Preeklampsi gelişiminde risk faktörleri, genetik faktörler, anne ve fetüse ait bazı immünolojik faktörler sorumludur. Bu faktörler ilerleyen aşamalarda maternal kardiyovasküler, renal, serebral ve hepatik bozukluklara yol açmaktadır. Kompleks bir hastalık olan preeklampsinin henüz tam olarak bir tedavisi bulunmamakla birlikte, hastalığın sona ermesinin tek çözümü doğum ve plasentanın anneden uzaklaştırılmasıdır. Bu çalışmada preeklamptik gebelere ait plasenta, plasenta yatağı ve kordon dokularında ifade edilen preeklampsi ile ilişkili genler arasındaki ekspresyon düzeylerinin belirlenmesi ve bu genlerin preeklampsi öngörüsünde biyobelirteç olarak kullanılabilmesi için sonraki çalışmalara bir katkı sağlaması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasının amacı, çalışma grubumuz tarafından yapılan RNA-seq transkriptom analizi sonucunda preeklampside anlamlı diferansiyel ekspresyonu saptanan genler arasından seçilen FIBCD1, FGA, ABCB4, DDX3Y, RPS4Y1 ve TXLNGY genlerinin dokular arasındaki ekspresyon farklılıklarının Real-Time PCR yardımı ile valide edilmesidir. Çalışma kapsamında 3 preeklamptik ve 3 normotansif gebe hastadan alınan plasenta, plasenta yatağı ve kordon dokularından total RNA izolasyonu yapıldı. Preeklampsi ve kontrol gruplarına ait dokular arasındaki ekspresyon seviyeleri Real-Time PCR yardımı ile belirlendi. Çalışmanın sonucunda preeklampsi hastalarına ait plasenta doku örneklerinde ilgilenilen tüm genler için ekspresyon artışı saptanırken kordon ve plasenta yatağı dokularında genlerin ekspresyonlarının azaldığı saptandı.