ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KARİYER DANIŞMANLIĞINI ALMALARINA GÖRE KARİYER FARKINDALIKLARININ, KARİYER STRESLERİNİN VE KARİYER UYUMLARININ İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İsmail Kılıçaslan
Danışman: Fulya Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada, üniversite öğrencilerinin üniversite tercih döneminde kariyer danışmanlığını alıp almamaya, öğrenim gördükleri bölüm kararını vermede en etkili olan kişiye, öğrenim görülen bölümden memnun olup olmamaya, cinsiyete ve öğrenim gördükleri bölümü seçme nedenlerine göre kariyer farkındalık, kariyer stresi ve kariyer uyumluluk düzeylerinin anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma, betimsel ve nedensel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Yıldız Teknik Üniversitesi'nde öğrenim gören 526 lisans düzeyi üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların 374'ü (%71.1) kadın ve 152'si (%28.9) erkektir. Araştırmada veriler "Kariyer Farkındalığı Ölçeği", "Kariyer Stresi Ölçeği", "Kariyer Uyumluluk Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 20 istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, MANOVA-Wilks Lambda(λ) Testi ve MANOVA-Pillai's Trace Testinden yararlanılmıştır. Farklılığın nereden kaynaklandığını belirleyebilmek için Tukey Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, üniversite tercih döneminde kariyer danışmanlığı alıp almamaya, öğrenim görülen bölümden memnun olup olmamaya, öğrenim gördükleri bölümü seçme nedenlerine göre üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalıkları, kariyer stresi ve kariyer uyumluluk puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılık gösterdiği bulunmuştur. Kariyer danışmanlığı hizmeti alan öğrencilerin kariyer farkındalık ve kariyer uyum puan ortalamaları, bu hizmeti almayan öğrencilerinkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kariyer stresi puan ortalaması ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, öğrenim gördükleri bölümlerinden memnun olan öğrencilerin kariyer farkındalık ve kariyer uyum puan ortalamaları, memnun olmayan öğrencilerinkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kariyer stresi puan ortalaması ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, öğrenim gördüğü bölümünü ilgi ve yeteneğine uygun olduğu için seçen öğrencilerin kariyer farkındalık ve kariyer uyum puan ortalamaları, iş bulma olanaklarının daha fazla olması nedeniyle seçen öğrencilerinkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kariyer stresi puan ortalaması ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Öğrenim gördüğü bölümü kişilik özelliklerine uygun olduğu için seçen öğrencilerin kariyer uyum puan ortalaması, iş bulma olanaklarının daha fazla olması nedeniyle seçen öğrencilerinkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kariyer stresi puan ortalaması ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda üniversite öğrencilerinin öğrenim gördüğü bölüm kararını vermede en etkili olan kişiye göre kariyer farkındalıkları ve kariyer stresi puan ortalamaları arasında anlamlı olarak bir farklılık bulunmamış; kariyer uyumluluk puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğrenim gördükleri bölüme karar vermede daha çok kendisi etkili olan üniversite öğrencilerinin kariyer uyumluluk puan ortalaması, öğrenim gördükleri bölüme karar vermede daha çok akrabası etkili olan öğrencilerin kariyer uyumluluk puan ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, cinsiyete göre kadın üniversite öğrencilerinin kariyer stresi puan ortalamaları, erkek üniversite öğrencilerinkinden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Kadın ve erkek üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalık ve kariyer uyumluluk puan ortalamaları arasında anlamlı olarak farklılık bulunmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.