BARAK AĞZI UZUN HAVALARIN KARAKTERİSTİK YAPISINI OLUŞTURAN FOLKLORİK VE MÜZİKAL UNSURLARIN İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZDEN MAHMOUDI

Danışman: Bekir Şahin Baloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, barak ağzı uzun havaların müzikal yapısının, yaşanmış hikayelerden ve yörenin aşiret kültürünün sonucu olarak ortaya çıkan örf, adet, gelenek ve göreneklerden etkilenip etkilenmediği sorusuna cevap aranmıştır. Barak ağzı uzun havaların gelenek içerisinde öne çıkmış tavırsal özelliklerine doğrudan ya da dolaylı olarak etki etmiş olan unsurların, müzikal özellikler bakımından ve etki eden yerel özellikler bakımından olmak üzere iki ana başlık altında ele alınıp incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada yerel unsurlar terimi ile folklorik unsurlar terimi eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Yerel unsurlar kapsamına; aşiretler, bölgenin gelenek, görenek örf ve adetleri, bölgenin müziğini etkilemiş olan ve dilden dile aktarıla gelmiş hikayeler, tarihsel süreç içerisinde bölgenin müziğini doğrudan etkilemiş ve şekillendirmiş olan Abdallar ve yine bölgenin müziğinin günümüze kadar aktarılmasında önemli rol oynamış unsurlardan biri olan barak odaları dahil edilmiş olup, "yerel (folklorik) unsurlar" terimi ile bunlar kastedilmiştir. Bu unsurlar çalışma içerisinde detaylı bir şekilde incelenmiştir. Müzikal unsurlar kapsamına ise; bölgede kullanılan makamlar, diziler, kullanılan enstrümanlar ve yörede farklı müzikal yapılar olarak karşımıza çıkan "iskân havası, barak dertlisi, isebalı-beymayıl-ceren, düden ağzı ve döşeme" dâhil edilip incelenmiştir. Çalışmada son olarak bölgenin müzikal karakterini yansıttığı düşünülen beş eser seçilerek, belirlenen müzikal parametrelere göre analizleri yapılmıştır. Sözel içeriğin, barak havalarının müzikal yapısının belirlenmesinde en önemli unsur olduğu tespit edilmiştir. Bu sözel içeriği oluşturan yaşanmış hikayelerin, göçlerin, bölgenin aşiret kültürünün, örf, adet, gelenek ve göreneklerin, Abdal geleneğinin ve barak odalarının ise bölgenin müziğine doğrudan etki ettiği sonucuna varılmıştır.