Otoyol gişe sahalarındaki gecikme ve kuyruklanmaların mikro simülasyon kullanılarak incelenmesi: Kuzey Marmara otoyolu Kurnaköy gişesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİTCAN ÖZDEMİR

Danışman: Mustafa Gürsoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmasının amacı, bariyerli otoyol gişe tasarımının verimsizliğini açığa çıkarmak, yarattığı etkiyi bariyersiz olarak işletilen gişeler ile karşılaştırmaktır. Çalışmada Kuzey Marmara Otoyolu üzerinde bulunan Kurnaköy gişesi incelenmiştir. Gişe, PTV Vissim mikro simülasyon programı kullanılarak modellenmiştir. Şu anda 8 gişe aktif olarak hizmet vermekte ve bariyerli olarak işletilmektedir. Mevcut operasyona alternatif olarak 8 şeritli bariyersiz gişe, 10 şeritli bariyersiz gişe, 12 şeritli bariyersiz gişe ve son olarak 4 şeritli serbest geçiş sistemli (SGS) gişe olmak üzere 4 farklı operasyon modellenmiştir. Tasarlanan modeller düşük, orta ve yüksek olmak üzere 3 farklı talep seviyesinde çalıştırılmış ve taşıt sınıfları da dikkate alınarak PTV Vissim programı kullanılarak karşılaştırılmıştır. Mevcut durumda kullanılan bariyerli gişe ve bariyersiz gişe operasyonları orta talep (1100 taşıt/saat/şerit) ile karşılaştırıldığında, gecikmede önemli bir fark olduğu görülmüştür. Bariyersiz gişe operasyonunun geometrisi nedeniyle de bir darboğaz sorunuyla karşılaşılmıştır. Sonuçlar gecikme ve seyahat süresi açısından karşılaştırılmıştır. Optimum operasyon, alternatif operasyonlar karşılaştırılarak bulunmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, bariyerli olarak işletilen gişelerin, bariyersiz olarak işletilen gişelere göre verimsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuçlar karşılaştırıldığında, bariyersiz olarak işletilen gişelerin tüm operasyonlarının iyi sonuç vermediği gözlemlenmiştir. Gişe sayısı arttıkça, darboğaz kaynaklı gecikmelerin de arttığı görülmüştür. Mevcut durumda işletilen gişede orta düzey talep programa yüklendiğinde talebin en yüksek olduğu noktalarda gecikme değeri 400 saniye olarak gözlenirken, 4 şeritli modellemede aynı düzey talepte gecikme değerinin 1,33 saniye olduğu gözlenmiştir. 4 şeritli olarak modellenen bariyersiz olarak işletilen gişe çalışması en uygun sonuç veren operasyon olarak bulunmuştur.