Polimer Temelli Yara Örtü Malzemesi Üretimi ve Biyolojik Aktivitesinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMÜHENDİSLİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU GÜLCAN

Danışman: Serap Derman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Normal fizyolojik koşullar altında, deri hasarının iyileşmesi planlı bir süreçtir. Sağlıklı bir insanda, invaziv patojenleri ortadan kaldırmak için bağışıklık sistemi harekete geçirilerek enfeksiyondan kaçınılır. Ancak dış faktörler sebebiyle kontaminasyona uğrarsa enfeksiyon meydana gelir ve bu durumda büyüme faktörleri ve hücre dışı matriks bileşenlerinin (kolajen, elastin ve fibrin) etkin rol oynamasına engel olarak normal yara iyileşme sürecini tehlikeye atar. Bu nedenle, yaraya bakteri girmesini engelleyen ve mikroorganizmaların büyümesini önleyebilen antimikrobiyal yara örtülerinin geliştirilmesi önemli hale gelmiştir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda sentetik polimerlerin doğal polimerler ve doğal ürünler ile kullanılmasının yara örtü malzemesinin antimikrobiyal etkinliğini arttırdığı gösterilmiştir. Üretilen yara örtü malzemesinde elastikiyet sağlayabilmesi ve yüksek elektro-eğirme kabiliyeti sebebiyle polivinil alkol (PVA), ideal nemli ortamı sağlama ve bariyer görevi görerek enfeksiyonu önleme özellikleri sebebiyle poliüretan (PU) kullanılmıştır. Antibakteriyel aktivite göstermeleri, yara iyileşmesini hızlandırmaları ve doğal kaynaklı olmaları sebebiyle de ipek serisin (İS) ve propolis tercih edilmiştir. Poliüretan köpük membran üzerine PVA-İS polimer çözeltisi elektro-eğirme yöntemi ile bir araya getirilmiş olup, N, N-Karbonildiimidazol (CDI) ile polimerlerin çapraz bağlanması sağlanmıştır. Son olarak, yara örtü malzemesi üzerine propolis damlatma yöntemi ile emdirilmiştir. Elektro-eğirme yöntemi sayesinde nanofibröz yapıların biyolojik ekstraselüler matriksi taklit etmesi ve biyouyumluluk sağlanması planlanmıştır. Literatürde yara iyileşmesi hedefli yara örtü malzemesi olarak polivinil alkol, ipek serisin, propolis ve poliüretan içerikli bir çalışma bulunmamış olup, ilk defa bu malzemelerin sinerjistik etkisi gözlenmiştir. Elde edilen yara örtü malzemesinin karakterizasyonu için; taramalı elektron mikroskopisi (SEM) kullanılarak oluşan nanofiberlerin çap ve çap dağılımları, Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FT-IR) kullanılarak fonksiyonel grupların analizi, sıvı alımı oranının hesaplanması için şişme testi, zaman içerisindeki kütle kaybı tayini için bozunma testi, zaman içerisinde propolis salımının tayin edilebilmesi için salım testi yapılmıştır. Yara örtü malzemesinin antibakteriyel aktivitesi inhibisyon bölgesi testi yöntemi ile, biyouyumluluğu ise 3-4,5-dimetil-tiyazolil-2,5-difeniltetrazolyum bromür (MTT) analizi ile, yara kapatma yeteneği ise in-vitro yara iyileşmesi analizi (Scratch Assay) ile gerçekleştirilmiştir.