DRON KULLANARAK DEPREM SONRASI HASAR TESPİTİ AMACIYLA YERLEŞTİRME VE ROTALAMA PROBLEMİ VE KARINCA KOLONİSİ OPTİMİZASYONU İLE ÇÖZÜMÜ: İSTANBUL İLÇELERİ ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Makine Fakültesi, Endüstri Müh.Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Oktay YILMAZ
Danışman: Nezir Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deprem sonrası hasarın hızlı tespiti, arama kurtarma ekiplerinin çalışmalarına öncelik verecekleri bölgelerin belirlenmesi açısından hayati önem taşımaktadır. Yangın çıkan bölgelerin ve kapanmış yolların tespit edilmesi ya da can kayıplarının en aza indirilmesi de diğer hayati önem taşıyan konulardır. Bu araştırmanın amacı, Dronlar ile deprem sonrası hasarı en kısa sürede tespit ederek karar vericilerin arama kurtarma ekiplerini etkin ve verimli bir şekilde görevlendirebilmelerini sağlamaktır. Literatürde, yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları ya da havadan çekilmiş fotoğrafların bir yazılım yardımıyla önceki fotoğraflarla karşılaştırılması, sismik veriler ile uydu görüntülerinin birlikte işlenmesi, binalara yerleştirilen GPS cihazlarından gelen sinyallerin işlenmesi gibi çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bu çalışmanın literatürdeki dron kullanarak hasar tespiti yapan diğer çalışmalardan farklarının birincisi, bölgelerin eşit boyutlardaki karelere bölünmesi ve arama kurtarma çalışmalarındaki zaman kaybını en aza indirebilmek maksadıyla bu karelere hasar görme olasılığı olan bina xiii sayısı ile kapsadığı hastane, okul ve itfaiye sayılarına göre farklı önem puanı verilmesi. İkincisi, daha gerçekçi bir kare sıralamasının elde edilebilmesi maksadıyla önem puanlarının gündüz ve gece durumuna göre güncellenmesi. Üçüncüsü, depoların daha önceden belirlenmiş aday depolar arasından amaç fonksiyonuna göre belirlenmesi ve dronların kalkış yaptıkları depolara inme zorunluluğu olmaksızın en uygun aktif depoya inebilmesi. Dördüncüsü, dronların kareler üzerinde ihtiyaç duydukları sürenin belirsiz olması ve normal dağılıma göre belirlenmesi. Son olarak, kesin çözüm yöntemine alternatif olarak her biri 1.versiyondan türetilmiş toplamda 5 farklı Karınca Kolonisi Optimizasyonu çözüm yönteminin geliştirilmesidir. Sonuçlar incelendiğinde; kesin çözüm yönteminin sadece çok küçük boyutlu örneklemlerde optimum sonuca ulaşabildiği ancak bu boyutlarda tüm Karınca Kolonisi Optimizasyonlarının da aynı sonuçları çok daha kısa CPU süresi içerisinde bulabildiği görülmüştür. Ayrıca geliştirilen tüm Karınca Kolonisi Optimizasyonu çözüm yöntemleri de daha büyük boyutlu örneklemlerde iyi sonuçlar bulabilmektedir. Karınca Kolonisi Optimizasyonu çözüm yöntemleri ile kesin çözüm yöntemi CPU süresi ve çözüm kalitesine göre karşılaştırılmaktadır. Bu araştırma İstanbul ilçeleri için geliştirilmiş olsa da, kolay uyarlanabilir olması ve esnekliği sayesinde dünyadaki diğer karar vericiler tarafından kendi ilçelerine uyarlanarak rahatlıkla kullanılabileceği değerlendirilmektedir.