Çok Partili Siyasal Hayata Geçiş ve Yusuf Hikmet Bayur
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Rektörlük, Atatürk ilkeleri ve ink.Tarihi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seyithan Çeçen
Danışman: Turhan Ada
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tek Partinin egemen olduğu siyasal sistemden, demokratik düzene geçiş sürecinde belli kişilerin katkıları üzerinde fikir birliği vardır. Ancak çok partili siyasal hayatın yeşermesinde uygun iklimi sağlayan isimlerden biri olan Yusuf Hikmet Bayur'un bu süreçte ayrı bir ehemmiyeti olduğu açıktır. Zira Bayur, sadece 2.Dünya Savaşı'nın bittiği sene olan 1945 senesinin sunduğu uygun koşullarda değil; İnönü'nün iktidara geldiği ilk gün dahi bir şekilde tepkisini ortaya koyarak, Atatürk'ün ölümünden hemen sonra yani 1938'de muhalefetin ilk örneklerini vermiştir. Bununla birlikte kendisinin de mensubu olduğu CHP iktidarı boyunca, İsmet İnönü ve yönetimini, ekonomik sorunları, antidemokratik seçim usullerini şiddetli şekilde eleştirmeye devam etmiştir. Bu durum, kendisinin 1946'da CHP'den ihraç edilmesine kadar varmıştır. Ancak Bayur siyasi mücadelesini, 1946'da kurulan Demokrat Parti'ye destek vererek sürdürmüş ve nihayet 1948'de kurucularından olduğu Millet Partisi'nin Genel Başkanı olarak, çok partili siyasal hayata katkısını başka bir evreye taşımıştır. İşte Bayur'un gerek bu süreçteki geçmişi, gerekse mücadelesinin sürekliliği ve çeşitliliği; çok partili hayatın tesisinde onu özgün bir yere koymuştur. Sunulan bu bilgilerden de hareketle tez çalışmamız, Türkiye'de demokrasiye geçiş üzerine yapılan araştırmalarda Yusuf Hikmet Bayur'un da öne çıkan belli isimler kadar vurgulanması amacıyla kaleme alınmıştır. Ayrıca Bayur'un bu hususiyetine rağmen hakkında fazla eser üretilmemiş olması, böyle bir araştırma yapılmasını zaruri kılmıştır. Tez yazım sürecinde Bayur'un, kendi eserleri, bilhassa belirli gazetelerde yazdığı siyasi makaleleri tetkik edilmiş, T.C Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri de taranarak Bayur'a ait birincil kaynaklara ulaşılmaya özen gösterilmiştir. Bununla birlikte dönemi algılayabilmek adına; dönemin partilerinin eğilimli oldukları gazeteler incelenmiş, çok partili hayata dair üretilmiş muhtelif eserlere de fazlasıyla yer verilmiştir.