Kentsel alanlarda yağmur hasadı potansiyeli ve peyzajda kullanımı: İstanbul Büyükçekmece ilçesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN TOYRAN
Danışman: Mustafa Var
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel iklim değişikliği, çoğunlukla insan faaliyetlerinin atmosferde yarattığı etkilerden kaynaklanmakta, büyük problemlere yol açmakta ve boyutları giderek artmaktadır. Bu durum kuraklığa, olumsuz hava koşullarına, okyanus ve deniz seviyelerinin yükselmesine, buzulların erimesine neden olmaktadır. Bunlar, ekosistemler üzerinde yoğun bir baskı meydana getirerek tüm canlı yaşamını etkilemektedir. İklim değişikliğinin bir diğer sonucu su kıtlığıdır. Kentleşme ile birlikte artan yapılaşma ve nüfus, suya olan talebi artıran diğer faktörlerdir. Yaşamın devamlılığı için vazgeçilmez olan su üzerindeki tehdit, bizleri mevcut suları daha dikkatli kullanmaya yönlendirmektedir. Yağmur suları, akarsu, baraj ve yeraltı sularını beslemesi dışında, deniz sularına, kanalizasyona karışmakta, buharlaşmakta ya da toprak su tutma kapasitesinin üzerine çıktığında, su fazlalığı taşkın ve sellere neden olmaktadır. Son yıllarda ülkeler yağmur suyunu depolamak ve verimli olarak kullanmak için yağmur hasadı yöntemine başvurmaktadır. Böylece hem su kaynakları üzerindeki baskının azalması sağlanmakta hem de yağmur suyunun verimli kullanımı sayesinde sel ve taşkın gibi olumsuz etkiler azaltılmaktadır. Çalışmada Büyükçekmece'deki binaların çatılarından toplanabilecek yağış suları ile ilçedeki kamusal yeşil alanların sulama ihtiyacının ne kadarının karşılanacağı hesaplanmıştır. İlçede yağmur hasadı yapılması için uygun binaların çatı alanları yerleşim haritası kullanılarak AutoCAD programında 4.995.914 m2 olarak ölçülmüştür. Büyükçekmece'de bulunan kamusal yeşil alanların (parklar, meydanlar, kıyı şeridi, yol kenarları) kapladığı alan 669.223 m2 olarak hesaplanmıştır. Bölgenin 20 yıllık (2001-2020) iklimsel verileri de hesaplamalara katılarak, çatılardan yağmur hasadı yapılma potansiyeli 2.266.146 m3 olarak bulunmuştur. İlçede bulunan kamusal peyzaj alanlarının sulanmasında kullanılabilecek su miktarı ise her gün sulama yapıldığı takdirde 471.802 m3 olarak hesaplanmıştır. Hesaplamalara göre yağmur hasadı yöntemiyle depolanabilecek yağmur suyu (2.266.146 m3), kamusal yeşil alanların sulanma ihtiyacının (471.802 m3) % 100'ünü karşılayabilecektir. Tankların hacimleri yöntem kısmındaki formüllere göre bulunmuştur. Tank boyutları her mahallenin toplayabileceği su potansiyeline göre hesaplanmıştır. Yağmur hasadının uygulanacağı uygun yerin belirlenmesi için çeşitli analizler (topoğrafya, hidroloji, hidrojeoloji, toprak, iklim, arazi kullanım ve su kirliliği) yapılmıştır.