Yeni nesil hareketlilik çözümleri: Elektrikli scooter satın alma kararını etkileyen faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AKIN KONUK
Danışman: İbrahim Kırçova
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elektrikli scooterlar, şehir içi ulaşımda sundukları pratiklik ve çevre dostu yapılarıyla yeni nesil hareketlilik anlayışının önemli bir parçası haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin elektrikli scooter satın alma niyetini etkileyen faktörleri detaylı biçimde incelemektir. Araştırmada, geleceğe yönelik beklentiler, hedonik motivasyon, düşük fiyat hassasiyeti, performans beklentisi, algılanan özerklik, yenilikçi tüketim ve algılanan yetkinlik gibi değişkenlerin etkisi analiz edilmiştir. Nicel araştırma yöntemi benimsenerek çevrimiçi bir anket formu hazırlanmış ve Türkiye genelinde elektrikli scooter hakkında bilgi sahibi 338 katılımcıya uygulanmıştır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Veriler, PLS-SEM (Partial Least Squares Structural Equation Modeling) yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, ölçüm modelinin güvenilirliği (birleşik güvenilirlik, Cronbach's Alpha), geçerliliği (AVE, Fornell-Larcker kriteri, HTMT oranı), multikolinearite (VIF) ve ayrım geçerliliği değerlendirilmiştir. Yapısal modelde ise değişkenler arası ilişkiler, modelin açıklayıcılık düzeyi (R²), etki büyüklüğü (f²), tahmin performansı (Q²) ve uyum indeksleri (SRMR, GOF) incelenmiştir. Elde edilen bulgular, elektrikli scooter satın alma niyetini etkileyen faktörlerin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Temel bulgulara göre, geleceğe yönelik beklentiler, hedonik motivasyon ve fiyat hassasiyeti düşüklüğü gibi faktörlerin tüketici satın alma niyeti üzerinde doğrudan bir etkisi bulunamamıştır. Ancak, bu değişkenlerin etkilerinin, performans beklentisi, algılanan özerklik, yenilikçi tüketim ve algılanan yetkinlik aracılığıyla dolaylı olarak anlamlı bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Yani, tüketicilerin beklentileri ve motivasyonları, doğrudan satın alma niyetine dönüşmek yerine, scooterın performansı, sağladığı bağımsızlık hissi, yeniliklere açık olma durumu ve kişisel yeterlilik algıları üzerinden niyetlerini şekillendirmektedir.