TÜBİTAK Ulusal Bilim Olimpiyatları Ortaokul Matematik Sınav Sorularının MATH Taksonomisine Göre İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Büşra CEBE

Danışman: Bahar Uyar Düldül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, TÜBİTAK Ulusal Bilim Olimpiyatları Ortaokul Matematik Birinci Aşama sınav sorularının MATH (Mathematical Assesment Task Hierarchy) taksonomisine ve öğrenme alanlarına göre dağılımını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında 2022 - 2024 yılları arasında ulusal bilim olimpiyatlarında TÜBİTAK tarafından ortaokul matematik dalında uygulanan toplam 96 sınav sorusu incelenmiştir. Bu sorular, ulusal bilim olimpiyatlarının birinci aşama sınavlarına aittir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Doküman analizi sonucunda elde edilen veriler yüzde ve frekans değerleriyle ifade edilmiştir. İnceleme sürecinde sorular, öncelikle araştırmacı tarafından matematik öğrenme alanlarına ve MATH taksonomisine göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra aynı sınıflandırma iki uzman tarafından da birbirinden bağımsız olarak gerçekleştirilmiş; araştırmacı ve uzmanların değerlendirmesi sonucunda görüş birliğine varılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, soruların öğrenme alanlarına göre dağılımının her yıl eşit şekilde yapıldığı belirlenmiştir. Her yıl sorulan 32 sorudan; 8'i geometri, 8'i sayılar teorisi, 8'i analiz– cebir ve 8'i sonlu matematik alanında hazırlanmıştır. MATH taksonomisine göre sınıflandırmada ise soruların çoğunluğunun A3 (rutin işlemlerin kullanımı) düzeyinde yer aldığı görülmüştür. Bu sınıflandırma, her bir sorunun öğrenciye kazandırmayı hedeflediği bilişsel becerilerin düzeyini açıklamaktadır. Sonuç olarak araştırma bulgularının, olimpiyatlara hazırlık sürecinde öğrenci ve öğretmenler için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışma, gelecekte yapılacak sınav analizlerine temel oluşturabilecek nitelikte veriler sunmaktadır.