Endüstri mirası kapsamındaki silo yapılarının yeniden işlevlendirme süreçlerinin örnekler üzerinden irdelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHTAP EMANET

Danışman: Kunter Manisa

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Silo yapıları, konumları, mimari özellikleri, sembolik özellikleri, mekânsal boyut ve kurgusu ile inşa edildikleri dönemin ekonomik ve teknolojik geçmişine tanıklık etmektedir. Günümüzde endüstri mirasının bir parçası olarak korunmaları gerektiği gündeme gelmiştir. Başlarda tarımsal ürünlerin depolanabilmesine olanak sağlayan silo yapıları, taş, kil, ahşap vb. yöresel malzemeler ile inşa edilirken, endüstri alanındaki gelişmeler ile depolanacak ürünün çeşitliliğinde ve miktarındaki artış silo yapılarının inşasında farklı yapım yöntemlerinin ve taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesinin önünü açmıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısında Joseph Dart ve Robert Dunbar'ın silo yapısındaki uzun süren yükleme-boşaltma işlemini hızlandıran buharlı tahıl asansörü çalışmaları ve C.F. Hanglin'in tasarladığı dairesel biçimli silo kuyusunu inşa etmek için geliştirdiği kayar kalıp sistemi ile silo yapıları tarımsal üretimin fabrikaları haline gelmiştir. Silo yapıları, betonarme dairesel formlu depolama kuyuları, yapı yükseklikleri ve kentin stratejik konumlarında yer almaları ( liman ve demiryolu hattı) ile dikkat çekmekte ve günümüzde yeniden işlevlendirilerek kullanılmaktadır. Çalışma kapsamında silo yapılarının tarihsel gelişimi, türleri, mekânsal kurgu ve işleyişi, depolanacak ürün ve biçim ilişkisi ile yer seçim kriterleri incelenerek yeniden işlevlendirelecek silo yapılarına altlık oluşturacak bilgilerin sınıflandırması yapılmıştır. Çalışmanın diğer bir odağını oluşturan endüstri mirası kavramı, kapsamı ve endüstri yapılarının korunmasına ilişkin çalışmalar incelenmiş, yeniden işlevlendirmenin gerekliliği, süreçleri ve müdahale şekilleri irdelenmiştir. Bu iki konu odağında oluşturulan kavramsal çerçeve doğrultusunda yeniden işlevlendirilen silo yapı örnekleri incelenmiştir. Dünyada yapılmış olan uygulamalardan belirli ölçütlere göre seçilen örneklerin ilk kullanım–dönüşüm–yeni kullanım süreçleri ile yeni işlev doğrultusunda eski yapıya yapılan müdahaleler irdelenmiştir. Değerlendirmeler ve çalışmanın genel sonuçları ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Endüstri mirası, silo yapıları, yeniden işlevlendirme