İstanbul Kağıthane vadisinin şehir ekolojisi açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ÖNCÜOĞLU

Danışman: Mustafa Var

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şehir ekolojisi jeomorfolojik yapıyı oluşturan tepeler, vadiler, ovalar, yamaçlar ve kıyılar ile bunların meydana getirdiği topoğrafik yapı, jeolojik yapı, hidrolojik yapı, toprak yapısı, flora-fauna, donatı alanları, yerleşim alanları, açık-yeşil alanlar gibi doğal ve fiziki özelliklerden meydana gelmektedir. Akarsu vadileri sahip oldukları morfolojik yapıları ile şehirlerin ekolojik dengelerin sağlanabilmesi için korunması gerekli alanlardır. 20. yüzyılın başlarından günümüze kadar hızlı bir nüfus artışı yaşanan şehirler genişleyerek doğal çevreye yayılmaya başlamıştır. Kağıthane ilçesi de merkezi iş alanlarına yakınlığı, erişilebilirliğinin kolay olması, sanayi tesisleri ve yakın çevresinde sunduğu çalışma olanakları ile İstanbul'a kırsal kesimden göç ile gelen nüfusun yerleşim alanı olarak seçtiği bölgeler arasında yer almaktadır. Kağıthane ilçesinde giderek artan nüfus dere kıyılarında, dereye bakan yamaç, vadi ve tepelerde doğal, fiziki ve ekolojik yapı özellikleri gözetilmeksizin gecekondulaşmayı başlatmıştır. Artan gecekondular ilk olarak 3-4 katlı apartmanlara dönüşmüştür. Günümüzde ise dikey yapılaşma olarak devam ederek yapı ve nüfus yoğunluğunun hızlı artışına neden olmuştur. Plansız oluşan yapılaşma, doğal yapıyı dikkate almayan yanlış yer seçim kararları sonucu şehir ekolojisi kriterleri dikkate alınmadığından giderek artan çevre sorunlarına sebep olmuştur. Bu çalışma da Kağıthane ilçesinin doğal yapı özellikleri, Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar gerçekleştirilmiş planlar, demografik ve fiziki yapı özellikleri, arazi kullanım kararlarının değişimi araştırılmıştır. Akarsu vadilerinde şehir ekolojisi açısından doğal ve yapılı çevrenin bütünlüğü ile sürdürülebilirliğinin sağlanmasına için gerekli önerilerde bulunulmuştur.