Finansal teknoloji alanında kullanıcı deneyimlerinin makine öğrenmesi yöntemleri ile incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ZENGİN

Danışman: Ersoy Öz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finans teknolojisi, finans alanındaki faaliyetleri geliştirmek ve iyileştirmek için teknolojiyi kullanan, dinamik, gelişmekte olan ve aynı zamanda geleneksel finans yöntemleri ile rekabet içerisinde olan bir sektördür. İnternetin hayatımızın her alanında yarattığı değişiklikler ve kolaylıkların finans sektörüne yansıması olarak ele alınabilecek bu sektör, özellikle 2008 küresel finans krizinden sonra büyüme fırsatı yakalamıştır. Küresel kriz ile aynı yıllarda hayatımıza giren akıllı telefonlar finansal teknolojiler için ciddi bir piyasa açığı oluşturmuştur. Kriz sonrası bankalara duyulan güvenin azalması ve geleneksel bankacılık sisteminde artan sorunlar bu gelişimi tetikleyen sebeplerden sadece bazılarıdır. Sektördeki bu açığı fark eden girişimciler finansal hizmetler ve teknolojiyi birleştirerek, maliyetler ile fiyatları azaltarak finansal teknoloji piyasasına girmişlerdir. Krizle beraber olgunlaşmaya başlayan bu sektör, son on yılda hızla büyüyerek gelişmeye devam etmektedir. Finansal teknoloji alanındaki bu hızlı ivmelenmeyle beraber bankalar teknolojiye ayak uydurmak zorunda kalmış ve geleneksel bankacılığın yerini alacak teknolojiler geliştirmeye başlamışlardır. Günümüzde bu teknolojilerin başında gelen mobil uygulamalar ve internet şubeler kullanıcıların bulundukları yerden, en az efor ve maliyetle bireysel veya kurumsal birçok bankacılık işlemini uçtan uca kontrol edebileceği bir seviyeye taşımıştır. Dijital bankacılık uygulamaları günümüzde birçok kullanıcının güvenle ve kolaylıkla bankacılık işlemlerini gerçekleştirdiği bir araç olarak görülürken, bazı kullanıcı grupları tarafından geleneksel bankacılık yöntemleri güvenilirlik veya kullanım alışkanlıkları açısından halen tercih edilebilmektedir. Bu araştırma; İstanbul'da ikamet eden on sekiz yaşından büyük bireylerin dijital bankacılık uygulamalarına karşı tutumlarını, kullanıcı gruplarını ve kullanım alışkanlıklarını, sosyoekonomik ve demografik açılardan ele alarak makine öğrenmesi yöntemleri ile incelemektedir. Veri setinin farklı eğitim ve test bölünmeleri için sınıflandırmaya yönelik Kategorik Arttırma, Hafif Gradyan Arttırma Makineleri, Ekstrem Gradyan Arttırma, Gradyan Arttırma, Uyarlanabilir Arttırma, K En Yakın Komşu, Karar Ağaçları, Rasgele Orman, Lojistik Regresyon ve Radyal Tabanlı Fonksiyon Çekirdekli Destek Vektör Makineleri algoritmaları ile uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilecek çıktılar, dijital bankacılık uygulamalarını kullanım düzeylerini belirlemeye yönelik sınıflandırma algoritmalarının karşılaştırılması ve bu sınıflandırmada etkili olan önemli değişkenlerin belirlenmesi ile finansal teknoloji kullanımına yönelik değerlendirmeler içermektedir.