Biyomimikri temelli STEM etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerisine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSEL GÖKCE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bayram Coştu
Eş Danışman: Fatma Coştu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde doğayı yalnızca bir ham madde kaynağı ve tüketim metası olarak görmek yerine, doğaya problem çözme stratejileri test edilmiş, sürdürülebilir çözüm yollarını kullanan bir rehber rolü vermek ihtiyaç duyulan bir bakış açısıdır. Bu bakış açısını destekleyen biyomimikri, doğanın test edilmiş modellerini, metotlarını ve stratejilerini inceleyerek elde edilen bilgileri sürdürülebilir çözümlerde kullanmayı içeren bir bilimdir. Bu araştırma, biyomimikri temelli STEM etkinliklerinin öğrencilerin problem belirleme, problem çözme ve tasarım becerilerine etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Şişli Bilim ve Sanat Merkezine devam eden 11 özel yetenekli 5. ve 6. sınıf öğrencisi ile yürütülen bu eylem araştırmasında, veri toplama aracı olarak ilgili literatürde geliştirilip güncellenmiş "Problem Belirleme ve Problem Çözme Becerileri Testleri (PBPÇBT)" ile uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen Biyomimikri Temelli Tasarımlara Yönelik Çizim Şablonu (BTTYÇŞ) ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, 5 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile çizim şablonundan elde edilen veriler derinleştirilmiştir. PBPÇBT'den elde edilen veriler, SPSS veri analiz programında Wilcoxon sıralı işaret testi ile analiz edilmiştir. Biyomimikri Temelli Tasarım Çizim Şablonu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ise tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin problem çözme becerileri başlangıç ve son durum arasında anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir (z = 2,565, p = 0,010 < .05). BYÇŞ'den elde edilen veriler analiz edildiğinde, öğrencilerin küresel çevre sorunlarına daha fazla odaklandığı ve benzer problemlerle baş eden canlıların yapı, işlev ve sistemlerinden ilham alarak tasarımlarını geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, özel yetenekli öğrencilerin eğitiminde biyomimikri temelli STEM etkinliklerinin kullanılması, küresel sorunlara sürdürülebilir çözümler üretmek ve öğrencilere bu alanda yeterlilik kazandırmak açısından önemlidir.